यावर्षी शारदीय नवरात्री 22 सप्टेंबरपासून सुरू होणार असून, 2 ऑक्टोबरला विजयदशमीला संपणार आहे. नवरात्री हा महत्त्वपूर्ण हिंदू उत्सव आहे, जो भक्तिपूर्वक आणि आनंदाने साजरा केला जातो. या उत्सवात देवी दुर्गेच्या नऊ रूपांची पूजा केली जाते आणि नऊ दिवस उपवास करून विविध धार्मिक कार्ये केली जातात.
22 सप्टेंबर (सोमवार): घटस्थापना, देवी शैलपुत्री पूजा
23 सप्टेंबर (मंगळवार): देवी ब्राह्मचारिणी पूजा
24 सप्टेंबर (बुधवार): देवी चंद्रघंटा पूजा
25 सप्टेंबर (गुरुवार): गणेश चतुर्थी
26 सप्टेंबर (शुक्रवार): देवी कूष्मांडा पूजा
27 सप्टेंबर (शनिवार): स्कंदमाता पूजा
28 सप्टेंबर (रविवार): देवी कात्यायनी पूजा
29 सप्टेंबर (सोमवार): सरस्वती आवाहन, देवी कालरात्रि पूजा
30 सप्टेंबर (मंगळवार): सरस्वती पूजा, दुर्गा अष्टमी, महागौरी पूजा
1 ऑक्टोबर (बुधवार): महा नवमी
2 ऑक्टोबर (गुरुवार): नवरात्री परण, विजयदशमी
घटस्थापनेसाठी शुभ मुहूर्त 06:27 AM ते 08:16 AM आहे. तसेच, अभिजीत मुहूर्त 12:07 PM ते 12:55 PM आहे.
शारदीय नवरात्रीच्या उत्सवाची पार्श्वभूमी प्राचीन हिंदू कथांवर आधारित आहे. अस्विन महिन्यात शारद ऋतूमध्ये देवी दुर्गेने महिषासुराचा वध केला आणि तेच म्हणजे बुराईवर चांगुलपणाचा विजय ठरला. या नौ दिवशी देवी दुर्गेच्या नऊ रूपांची पूजा केली जाते: शैलपुत्री, ब्राह्मचारिणी, चंद्रघंटा, कूष्मांडा, स्कंदमाता, कात्यायनी, कालरात्रि, महागौरी आणि सिद्धिदात्री. प्रत्येक रूपाचा एक खास विचार आणि गुण आहे, जे जीवनातील विविध संकटांवर मात करण्यासाठी प्रेरणा देतात.
संकल्पाची महत्ता: उपास्य पर्व सुरू करण्यापूर्वी संकल्प घेणे केवळ एक परंपरा नाही, तर ते आध्यात्मिक उन्नतीसाठी आवश्यक आहे. संकल्प घेणाऱ्यांच्या जीवनात ऊर्जा आणि साधना वाढते.
उपासाच्या नियमांची कडकता: उपवासी राहणे फक्त आहार वर्ज्य करणे नाही, तर हे जीवनाच्या शुद्धतेची आणि आत्मशुद्धतेची एक प्रक्रिया आहे.
नवरात्री रंग: प्रत्येक नवरात्रीच्या दिवशी एक विशिष्ट रंग धारण केला जातो. या रंगांनी देवीच्या विविध रूपांचे प्रतीक असते.
नवरात्री आणि कापणी: नवरात्रीचे पर्व फक्त भक्तीचेच नाही, तर निसर्गाच्या समृद्धीचे आणि कापणीच्या सणाचे प्रतीक देखील आहे.
अयुध पूजा: नवव्या दिवशी कामाचे उपकरण पूजा केली जातात. हे एक प्रतीक आहे त्याचा जो आपल्या कार्याच्या यशात मदत करतो.
नवरात्रीतील संध्याकाळी गरबा आणि दांडिया रास हे उत्सवाचे खास आकर्षण आहे. मोठ्या प्रमाणात लोक पारंपारिक पोशाखात सजलेले असतात आणि गरबाच्या तालावर नाचत असतात. गुजरात ते मुंबई, प्रत्येक राज्यात नवरात्रीचे उत्सव वेगवेगळ्या पद्धतीने साजरे होतात, परंतु सर्वत्र एकच भावना असते – भक्ती, आनंद आणि एकता.
नवरात्रीच्या या पर्वामुळे प्रत्येकाने जीवनातील तणाव आणि धकधकीपासून थोडा विश्रांती घ्यावा आणि देवीच्या दयाळूपणाचा अनुभव घेऊन जीवनाला एक नवा आयाम मिळवावा.