जयपूर : जयपूर साहित्य महोत्सव सुरू आहे. कला, साहित्य, संस्कृती आणि समाजसेवा यासह सर्व क्षेत्रातील लोक येथे येऊन आपली मते व्यक्त करत आहेत. येथे बोलताना शशी थरूर यांनी चांगला हिंदू बनण्यासाठी 4 मार्ग असल्याचे मत व्यक्त केले. 'ज्ञानयोग' हा पहिला मार्ग असल्याचे ते म्हणाले. म्हणजेच, अभ्यास आणि ज्ञानाद्वारे अध्यात्म समजून घेणे. जे लोक शास्त्रे, ग्रंथ आणि विचारांचा अभ्यास करतात आणि त्यात खोलवर जातात, ते या मार्गाचे अनुसरण करतात. त्यांनी आपण स्वतः या मार्गाचे अनुयायी असल्याचे सांगितले.
हिंदू धर्माचे चार मार्ग : या मालिकेत, काँग्रेस खासदार आणि लेखक शशी थरूर यांनी हिंदू धर्माच्या व्यापक आणि समावेशक स्वरूपावर चर्चा केली. ते म्हणाले की, चांगला हिंदू होण्याचे चार मार्ग आहेत, ज्ञानयोग, भक्तियोग, राजयोग आणि कर्मयोग. थरूर यांनी स्पष्ट केले की हिंदू धर्माचे वैशिष्ट्य त्याच्या विविधतेत आणि सहिष्णुतेत आहे, त्याच्या कट्टरतेत नाही. स्वामी विवेकानंदांच्या विचारांचा उल्लेख करून ते म्हणाले की, हिंदू धर्मात जबरदस्तीने कोणाचेही धर्मांतर करणे किंवा एकमेव सत्य असल्याचा दावा करणे याला स्थान नाही.
हेही वाचा – Budget 2025 : कर्करोगाची औषधे स्वस्त होणार, 10 हजार वैद्यकीय जागा वाढणार
अध्यात्म कसे समजून घ्यावे?
शशी थरूर यांनी ज्ञान योगाचा पहिला मार्ग स्पष्ट केला. यानंतर त्यांनी भक्तियोगाबद्दल सांगितले. हा मार्ग बहुतेक लोक स्वीकारतात. भक्तियोग म्हणजे भक्ती आणि प्रेमाने देवाची उपासना करणे आणि प्रार्थना आणि उपासनेत मग्न असणे.
हेही वाचा – Budget 2025 : 2047 पर्यंत 100 गिगावॅट अणुऊर्जेचे लक्ष्य, संशोधनासाठी इतकी तरतूद
योग ध्यान आणि मानसिक शिस्त
राजयोग या तिसऱ्या मार्गाविषयी बोलताना थरूर म्हणाले की, हा आत्मनिरीक्षण, ध्यान आणि आंतरिक सत्याचा शोध घेण्याचा मार्ग आहे. हा मार्ग म्हणजे योग ध्यान आणि मानसिक शिस्तीद्वारे आत्म्याच्या खोलीपर्यंत पोहोचण्याची प्रक्रिया आहे. त्याच वेळी, त्यांनी कर्मयोगाची व्याख्या मानवतेची सेवा अशी केली. देवाची खरी उपासना म्हणजे स्वतःचे कर्तव्य बजावून इतरांची सेवा करणे. महात्मा गांधीजी हे या मार्गावरून चालणाऱ्या व्यक्तीचे सर्वात मोठे उदाहरण असल्याचे ते म्हणाले.
आपली श्रद्धा इतरांवर लादू नये
थरूर यांनी हिंदू धर्माच्या समावेशकतेवर आणि सहिष्णुतेवर भर दिला. कोणालाही दडपून टाकणे किंवा बळजबरीने एखाद्यावर श्रद्धा लादणे या धर्मात बसत नाही, असे ते म्हणाले. हिंदू धर्माची तुलना कट्टरतेशी करणाऱ्यांवर त्यांनी जोरदार टीका केली. त्यांनी स्पष्ट केले की, हिंदू धर्मात जबरदस्तीने घोषणाबाजी किंवा हिंसाचाराला स्थान नाही.
