बारामती: महाराष्ट्राच्या राजकारणात 'बारामती' आणि 'पवार' हे केवळ शब्द नाहीत, तर तो एका बलाढ्य सत्तेचा आणि राजकीय वारशाचा समानार्थी शब्द आहे. दशकांपासून राज्याच्या आणि देशाच्या राजकारणाची धुरा यशस्वीपणे सांभाळणाऱ्या पवार कुटुंबाच्या श्रीमंतीचे आणि दबदब्याचे अनेक किस्से आजवर महाराष्ट्राने ऐकले आहेत. मात्र, सत्तेच्या या सारीपाटावर खेळणाऱ्या या 'पॉवर'फुल घराण्याच्या वैयक्तिक संपत्तीचे अधिकृत आकडे आता निवडणूक प्रतिज्ञापत्रांच्या माध्यमातून समोर आले आहेत. विशेष म्हणजे, या अधिकृत आकडेवारीने एक नवा आणि थक्क करणारा पैलू उलगडला असून, यात सासऱ्यांच्या श्रीमंतीपेक्षा सुनेची माया दुपटीने अधिक असल्याचे, तर लेकीने या शर्यतीत सर्वांनाच मागे टाकल्याचे स्पष्ट झाले आहे.
ज्येष्ठ नेते शरद पवार यांनी नुकतीच राज्यसभा सदस्यत्वाची शपथ घेतली, तर दुसरीकडे दिवंगत अजित पवार यांच्या पत्नी सुनेत्रा पवार यांनीही अलीकडेच निवडणुकीच्या रिंगणात त्यांचे नशीब आजमावले. या निवडणुकांसाठी सादर करण्यात आलेल्या प्रतिज्ञापत्रांमधून घराण्यातील श्रीमंतीचे नवे समीकरण पाहायला मिळत आहे. राजकारणाचे 'चाणक्य' मानले जाणारे शरद पवार यांची एकूण संपत्ती सुमारे 61 कोटी रुपये असल्याचे समोर आले आहे. याउलट, सुनेत्रा पवार आणि त्यांच्या कुटुंबाची एकत्रित संपत्ती तब्बल 121.79 कोटी रुपयांच्या घरात आहे. म्हणजेच, संपत्तीच्या बाबतीत सुनेत्रा पवार या शरद पवारांच्या थेट दुप्पट श्रीमंत असल्याचे कागदोपत्री सिद्ध झाले आहे.
सुनेत्रा पवारांच्या या अफाट संपत्तीत खरी ताकद त्यांच्या स्थावर मालमत्तेत दडलेली आहे. केवळ त्यांच्या नावावर 67.67 कोटी रुपयांची स्थावर मालमत्ता असून, यात बारामती परिसरातील मौल्यवान शेतजमीन आणि व्यावसायिक इमारतींचा मोठा सहभाग आहे. जमिनींसोबतच त्यांच्या ताफ्यात 27.65 लाखांची टोयोटा कार आणि 38.39 लाखांची इनोव्हा यांसारख्या आलिशान गाड्यांसह ट्रॅक्टर्स व ट्रेलर्सचाही समावेश आहे. त्यांच्या जंगम मालमत्तेचे मूल्य 23.25 कोटी रुपये आहे. विशेष म्हणजे, इतकी अफाट संपत्ती असतानाही सुनेत्रा पवार यांच्यावर 16.53 कोटी रुपयांचे कर्ज आहे.
दुसरीकडे, 86 वर्षीय शरद पवारांनी त्यांचा मोर्चा जमिनींपेक्षा अधिक सुरक्षित आणि तरल अशा शेअर्स आणि मुदत ठेवींकडे वळवल्याचे दिसते. त्यांनी दीर्घकालीन गुंतवणुकीवर भर दिला आहे. शरद पवार यांच्याकडे 44.71 कोटी रुपयांची 'जंगम' मालमत्ता आहे, तर त्यांच्या पत्नी प्रतिभा पवार यांच्या नावेही 27.77 कोटी रुपयांची मोठी गुंतवणूक आहे. कोट्यवधींचे मालक असलेल्या शरद पवारांवर केवळ 49 लाख रुपयांचे किरकोळ कर्ज आहे. त्यांच्या गुंतवणुकीची पद्धत त्यांच्या राजकीय खेळीइतकीच संयमी आणि मोजूनमापून केलेली दिसते.
या सगळ्या संपत्तीच्या शर्यतीत पवार कुटुंबात खऱ्या अर्थाने बाजी मारली आहे ती खासदार सुप्रिया सुळे यांनी. पवार घराण्यात 'लक्ष्मी' खऱ्या अर्थाने त्यांच्यावर प्रसन्न असल्याचे दिसते. प्रतिज्ञापत्रानुसार, सुप्रिया सुळे यांची एकूण संपत्ती 167 कोटी रुपये इतकी प्रचंड आहे. या आकड्यांसह त्या केवळ सासरे आणि वहिनींपेक्षाच नव्हे, तर संपूर्ण कुटुंबात सर्वात 'धनाढ्य' सदस्या ठरल्या आहेत.
थोडक्यात सांगायचे तर, बारामतीचा हा राजकीय पट केवळ मतांच्या गणितावर नाही, तर आर्थिक सक्षमतेच्या पायावरही तितकाच भक्कम असल्याचे या आकडेवारीवरून स्पष्ट होते. साठ दशकांचा राजकीय अनुभव असलेले शरद पवार असोत किंवा नव्या पिढीचे नेतृत्व करणाऱ्या सुप्रिया सुळे आणि सुनेत्रा पवार, या सर्वांनीच सत्तेच्या सोपानासोबतच संपत्तीचेही चपखल नियोजन केल्याचे दिसून येते.
