नवी मुंबई हे केवळ विस्तारणारे शहर उरले नसून ते आता आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आणि अद्ययावत पायाभूत सुविधांचे जागतिक केंद्र बनले आहे. या वेगाने धावणाऱ्या शहराची वाहिनी म्हणजे 'एनएमएमटी' (NMMT) परिवहन सेवा. बदलत्या काळाची पावले ओळखून आणि प्रवाशांच्या वाढत्या अपेक्षांना गवसणी घालण्यासाठी नवी मुंबई महानगरपालिका परिवहन उपक्रमाने 2026-27 या आर्थिक वर्षाचा आपला 'हायटेक' आणि 'पर्यावरणपूरक' अर्थसंकल्प सादर केला आहे. केवळ उत्पन्न आणि खर्चाचा ताळेबंद न मांडता, भविष्यातील जागतिक दर्जाच्या वाहतूक व्यवस्थेचा पाया या अर्थसंकल्पाने रचला आहे.
यावेळच्या अर्थसंकल्पात विकासाचा समतोल अतिशय कौशल्याने साधण्यात आला आहे. सुमारे नऊ लाख 55 हजार रुपयांच्या आरंभीच्या शिल्लकेसह 652 कोटी रुपयांचे उत्पन्न आणि 651 कोटी 90 लाख रुपयांचा खर्च असा हा ताळेबंद आहे. परिवहन समितीचे सभापती विकास झंझाड यांनी तयार केलेले हे अंदाजपत्रक स्थायी समिती सभापती अशोक पाटील यांनी विशेष सभेत महापौर सुजाता पाटील यांच्याकडे सुपूर्द केले. विशेष म्हणजे, वाढत्या महागाईच्या काळात कोणत्याही मोठ्या दरवाढीचे ओझे प्रवाशांवर न टाकता, महसुली उत्पन्नात वाढ करण्याचे उद्दिष्ट यात ठेवण्यात आले आहे.
एनएमएमटीच्या ताफ्यात होणारी 250 नवीन बसेसची भर ही या अर्थसंकल्पातील सर्वात मोठी जमेची बाजू आहे. शहराचा विस्तार आणि नियोजित आंतरराष्ट्रीय विमानतळाची निकड पाहता, 150 नवीन सीएनजी बसेस आणि केंद्र सरकारच्या 'पीएम-ई बस' योजनेअंतर्गत 100 अत्याधुनिक इलेक्ट्रिक बसेस ताफ्यात दाखल होणार आहेत. 'पर्यावरण जपून, प्रवास सुखकर' हे सूत्र डोळ्यासमोर ठेवून प्रदूषणमुक्त प्रवासासाठी टाकलेले हे पाऊल नवी मुंबईच्या हवेची गुणवत्ता राखण्यास निश्चितच मदत करेल. या नवीन बसेसमुळे प्रवाशांचा प्रतीक्षा वेळ कमी होऊन सार्वजनिक वाहतूक अधिक सक्षम होईल.
तंत्रज्ञानाच्या युगात आता प्रवाशांना बसची वाट पाहत बस स्थानकावर ताटकळत उभे राहण्याची गरज उरणार नाही. या अर्थसंकल्पात 'इंटेलिजेंट ट्रान्सपोर्ट मॅनेजमेंट सिस्टिम' लागू करण्यावर विशेष भर देण्यात आला आहे. या अत्याधुनिक प्रणालीमुळे प्रत्येक बसचे अचूक वेळापत्रक, वाहतूक नियंत्रण आणि बसेसचे 'रिअल-टाइम लोकेशन' प्रवाशांना त्यांच्या मोबाईलवर एका क्लिकवर उपलब्ध होईल. वाहतूक व्यवस्थापनातील ही डिजिटल क्रांती एनएमएमटीच्या कार्यक्षमतेत मोठी भर टाकणारी ठरेल.
केवळ तिकीट विक्रीतून मिळणाऱ्या उत्पन्नावर अवलंबून न राहता, अर्थसंकल्पात 'वाहतूकबाह्य' उत्पन्न वाढवण्यावर अधिक लक्ष केंद्रित करण्यात आले आहे. बस डेपोचा व्यावसायिक वापर आणि जाहिरातींचे नवे स्त्रोत शोधून एनएमएमटीची तिजोरी अधिक सक्षम करण्याचे नियोजन आहे.
वाढत्या लोकसंख्येचा विचार करता, शहराच्या कानाकोपऱ्यात सार्वजनिक वाहतुकीचे जाळे विस्तारण्यासाठी नवीन बसमार्गांची आखणी करण्यात आली आहे. विमानतळ परिसरातील कनेक्टिव्हिटीसाठी विशेष बसेस चालवून उत्पन्नाचा नवा स्रोत निर्माण करण्याचा मानस प्रशासनाने व्यक्त केला आहे.
थोडक्यात सांगायचे तर, 2026-27 चा हा अर्थसंकल्प केवळ आकड्यांची जुळवाजुळव नसून तो नवी मुंबईच्या 'स्मार्ट' प्रवासाचा एक 'रोडमॅप' आहे. पर्यावरणस्नेही बसेस, अत्याधुनिक तंत्रज्ञान आणि आर्थिक स्थैर्य या त्रिसूत्रीवर आधारित असलेला हा ताळेबंद एनएमएमटीला सार्वजनिक वाहतुकीच्या क्षेत्रातील एक दीपस्तंभ बनवेल. भविष्यातील गरजांचे भान राखून मांडलेला हा अर्थसंकल्प नवी मुंबईकरांचा प्रवास अधिक सुखकर, वेगवान आणि सुरक्षित करणारा ठरेल, यात शंका नाही.
