Navratri 2025: कोलकत्त्यापासून अंतरावर गंगा नदीच्या पूर्वेकडील तीरावर वसलेले दक्षिणेश्वर काली मंदिर देशभरात त्याच्या महत्त्वासाठी ओळखले जाते. देवी कालीचे हे मंदिर केवळ धार्मिक श्रद्धेचे केंद्र नाही तर बंगालच्या संस्कृती आणि वास्तुकलेचे प्रतीक देखील आहे.
या मंदिराची भव्यता, पौराणिक महत्त्व आणि इतिहास इतका आकर्षक आहे की लांबून भाविक येथे येतात. असे मानले जाते की येथे देवीचे दर्शन घेतल्याने सर्व इच्छा पूर्ण होतात. म्हणूनच, नवरात्रीच्या शुभ मुहूर्तावर तुम्ही या मंदिराला भेट देऊ शकता. या मंदिराचे वैशिष्ट्य काय आणि ते कसे आहे, जाणून घेऊया.
मंदिर कसे बांधले गेले?
दक्षिणेश्वर मंदिराची पायाभरणी 19 व्या शतकात राणी राशमोणी यांनी केली होती. असे मानले जाते की त्यांचा वाराणसीला जाऊन देवी कालीची पूजा करण्याचा मानस होता, परंतु स्वप्नात देवीने त्यांना गंगेच्या काठावर एक भव्य मंदिर बांधण्याची आज्ञा दिली. राणीने सुमारे 20 एकर जमीन खरेदी केली आणि 1847 मध्ये मंदिराचे बांधकाम सुरू झाले. आठ वर्षांच्या कठोर परिश्रमानंतर, 31 मे 1855 मध्ये मंदिराचे उद्घाटन झाले. या कार्यक्रमासाठी 1 लाखांहून अधिक ब्राह्मणांना आमंत्रित करण्यात आले होते.
मंदिराची वैशिष्ट्ये काय आहेत?
हे मंदिर बंगाली स्थापत्यशैलीच्या नवरत्न शैलीचे एक उत्तम उदाहरण आहे. मुख्य मंदिर तीन मजली उंच आहे आणि त्याच्या वर नऊ शिखरे आहेत. गर्भगृहात भगवान शंकराच्या छातीवर उभ्या असलेल्या 'भवतारिणी' स्वरूपात देवी कालीचे दर्शन घडते. ही मूर्ती हजार पाकळ्या असलेल्या चांदीच्या कमळावर विराजमान आहे, ज्यामुळे तिची भव्यता आणखी वाढते.
मंदिराभोवती बारा लहान शिवमंदिर आहेत. प्रत्येक मंदिरात काळ्या दगडात कोरलेले शिवलिंग आहे. तसेच मंदिराच्या संकुलात एक सुंदर राधा-कृष्ण मंदिर देखील आहे.
धार्मिक आणि सांस्कृतिक महत्त्व
हे मंदिर केवळ पूजास्थळ नाही तर आध्यात्मिक साधनाचे केंद्र देखील आहे. संत श्री रामकृष्ण परमहंस यांनी येथे 14 वर्षे ध्यान केले. राणी राश्मोणी यांनी हे मंदिर सर्व धर्म आणि जातींसाठी खुले केले. म्हणूनच आजही लोक त्यांचा धर्म कोणताही असो, येथे शांती आणि समाधान मिळविण्यासाठी येतात.
देवी कालीचे दर्शन घेण्यासाठी जायचे कसे?
दक्षिणेश्वर मंदिरापर्यंत पोहोचणे खूप सोपे आहे. ते कोलकत्ता रेल्वे स्टेशनपासून अंदाजे 14 किलोमीटर अंतरावर आहे. सर्वात जवळचे विमानतळ नेताजी सुभाषचंद्र बोस आंतरराष्ट्रीय विमानतळ आहे.
दर्शनाच्या वेळा – सकाळी: 6:30 ते संध्याकाळी: 7:30
(Disclaimer : येथे दिलेली माहिती धार्मिक श्रद्धेवर आधारित आहे. जय महाराष्ट्र त्याची हमी देत नाही.)
