मुंबई महानगरपालिकेच्या सत्तेची किल्ली हस्तगत करण्यासाठी महायुतीमध्ये सध्या 'हाय व्होल्टेज' राजकीय ड्रामा सुरू आहे. एकीकडे ठाकरे बंधूंच्या (उद्धव आणि राज ठाकरे) संभाव्य युतीने राजकीय समीकरणे बदलली असताना, दुसरीकडे भाजप आणि एकनाथ शिंदे यांच्या नेतृत्वाखालील शिवसेनेत जागावाटपावरून जोरदार रस्सीखेच सुरू आहे. सुरुवातीला भाजपने शिवसेनेला केवळ 52 जागांचा प्रस्ताव देऊन धक्का दिला होता, मात्र मित्रपक्षाचा वाढता संताप आणि युती टिकवण्याची निकड लक्षात घेता, भाजपने आता हा आकडा 70 पर्यंत वाढवला आहे. तरीही, शिवसेनेची 100 जागांची मागणी अद्याप कायम असल्याने पेच कायम आहे.
दक्षिण मुंबई, वरळी आणि शिवडी यांसारख्या शिवसेनेच्या बालेकिल्ल्यांवरून सध्या दोन्ही पक्षांत संघर्ष सुरू आहे. 2017 च्या निवडणुकीत तत्कालीन शिवसेनेने 85 जागा जिंकल्या होत्या, त्या जोरावर शिंदे गट आता 90 ते 100 जागांसाठी आग्रही आहे. मात्र, भाजपने 'मिशन 150' चा नारा देत जास्तीत जास्त जागा स्वतःकडे ठेवण्याची रणनीती आखली आहे. भाजपच्या मते, गेल्या सात वर्षांत मुंबईतील अनेक प्रभागांमधील राजकीय आणि सामाजिक समीकरणे बदलली आहेत, त्यामुळे जुन्या आकड्यांवरून जागावाटप करणे व्यवहार्य ठरणार नाही.
काल मध्यरात्री मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे यांच्यात 'वर्षा' निवासस्थानी खलबते झाली. या बैठकीत भाजपने एक नवीन आणि कडक अट घातली आहे: "जागा पारंपरिक रितीने कोणाचीही असली, तरी ज्या पक्षाचा उमेदवार निवडून येण्याची क्षमता (Electability) सर्वाधिक असेल, त्यालाच तिकीट दिले जाईल." या अटीमुळे शिवसेनेच्या अनेक माजी नगरसेवकांच्या चिंतेत भर पडली आहे. ज्या 30 जागांवर दोन्ही पक्षांचा दावा प्रबळ आहे, तिथे 'मैत्रीपूर्ण लढत' (फ्रेंडली फाईट) करण्याचा पर्यायही समोर आला आहे, जेणेकरून तिसऱ्या पक्षाला फायदा होणार नाही.
महायुतीसमोर सर्वात मोठे आव्हान हे 'ठाकरे ब्रँड' एकत्र येण्याचे आहे. जर मराठी मतांचे एकत्रीकरण झाले, तर त्याचा थेट फटका महायुतीला बसू शकतो. हे ओळखूनच भाजप आणि शिंदे गट आता आपला फॉर्म्युला अधिक काळजीने आणि सूक्ष्म पातळीवर जाऊन ठरवत आहेत. 'मराठी माणूस' आणि 'विकास' या दोन मुद्द्यांभोवती ही निवडणूक फिरणार असल्याचे स्पष्ट दिसत आहे.
आज संध्याकाळपर्यंत महायुतीच्या जागावाटपाचा अंतिम निर्णय जाहीर होण्याची दाट शक्यता आहे. जर खालच्या स्तरावरील नेत्यांमध्ये सहमती झाली नाही, तर थेट शिंदे आणि फडणवीस 'वन-टू-वन' चर्चेतून अंतिम निर्णय घेतील. मुंबईच्या राजकारणात आपला प्रभाव टिकवून ठेवण्यासाठी एकनाथ शिंदे यांच्यासाठी या 70 पेक्षा अधिक जागा मिळवणे प्रतिष्ठेचे ठरले आहे, तर मुंबईवर एकहाती सत्ता मिळवण्यासाठी भाजप आपला आग्रह सोडण्यास तयार नाही.
एकंदरीत, मुंबई महानगरपालिकेची ही निवडणूक केवळ सत्तेसाठी नाही, तर अस्तित्वाची लढाई बनली आहे. ठाकरे बंधूंच्या युतीला रोखण्यासाठी महायुती कोणता 'मास्टरस्ट्रोक' खेळते आणि 70 जागांच्या या प्रस्तावात शिवसेनेला सन्मानजनक वाटा मिळतो का, हे पाहणे औत्सुक्याचे ठरेल. येत्या काही तासांत मुंबईच्या राजकारणाची पुढची दिशा स्पष्ट होईल.
