मुंबई: सूर्याने आग ओकायला सुरुवात केली असतानाच निसर्गाने त्याची खेळी बदलली असून, सध्या संपूर्ण देशात 'आला उन्हाळा, लागला पावसाळा' अशी काहीशी विसंगत स्थिती निर्माण झाली आहे. अंगाची लाहीलाही करणाऱ्या उन्हातून सुटका होईल असे वाटत असतानाच, अचानक आलेल्या उन्हाळी पावसाने जनजीवनाची दाणादाण उडवली आहे. कुठे प्रवासाचे बेत फसले आहेत, तर कुठे लग्नसराईच्या धामधुमीत पावसाने 'विघ्न' आणले आहे. भारतीय हवामान विभागाने वर्तवलेल्या अंदाजानुसार, ही अनिश्चितता पुढील 48 तास कायम राहणार असून राज्याच्या अनेक भागांत पावसाचा जोर कायम असेल.
सध्या विदर्भ आणि मराठवाड्याच्या आकाशात ढगांची दाटी झाली असून, अनेक जिल्ह्यांमध्ये गारपिटीचे सावट आहे. निसर्गाचा हा लहरीपणा विशेषतः बळीराजाच्या काळजाचा ठोका चुकवणारा ठरत आहे. हातातोंडाशी आलेला घास या अवकाळीमुळे हिरावला जाण्याची भीती निर्माण झाल्याने शेतकरी पुन्हा एकदा चिंतेच्या गर्तेत सापडला आहे. हवामान खात्याच्या माहितीनुसार, पुढील दोन दिवस पावसाचा हा 'राडा' सुरूच राहील आणि त्यानंतर 22 मार्चपासून पुन्हा एकदा तापमानाचा पारा वाढायला सुरुवात होईल.
मुंबईकरांसाठीही शुक्रवारचा दिवस काहीसा अनपेक्षित असेल. मुंबई आणि उपनगरांमध्ये सकाळीच पावसाची हलकी ते मध्यम हजेरी लागण्याची दाट शक्यता आहे. या पावसामुळे उकाड्यापासून तात्पुरता दिलासा मिळाला असला आणि कमाल तापमानात घट झाली असली, तरी हा दिलासा औटघटकेचाच ठरणार आहे. 21 मार्चनंतर मुंबईतील हवामान पुन्हा कोरडे होईल आणि 22 ते 25 मार्च दरम्यान मुंबई पुन्हा एकदा उन्हाच्या तडाख्याने होरपळून निघेल, असा स्पष्ट इशारा हवामान तज्ज्ञांनी दिला आहे.
निसर्गाच्या या लहरीपणामागे वैज्ञानिक कारणेही तितकीच प्रबळ आहेत. मध्य प्रदेश आणि लगतच्या क्षेत्रावर सध्या चक्राकार वाऱ्यांची स्थिती निर्माण झाली आहे. परिणामी, विदर्भ आणि मराठवाड्याच्या पट्ट्यात हवेच्या कमी दाबाचा प्रदेश सक्रिय झाला असून, यामुळे पावसासाठी पोषक वातावरण तयार झाले आहे. पुढील 24 तासांत मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यात ताशी 30 ते 40 किलोमीटर वेगाने वारे वाहतील, असा अंदाज आहे. विजांच्या कडकडाटासह येणारा हा पाऊस उन्हाळ्याच्या तीव्रतेला छेद देत असला, तरी तो सोबत अनेक आव्हाने घेऊन आला आहे.
केवळ महाराष्ट्रच नव्हे, तर उत्तर भारतालाही निसर्गाच्या या कोपाचा सामना करावा लागत आहे. केंद्रीय हवामान विभागाने देशातील सहा राज्यांना 'हाय अलर्ट' जारी केला आहे. यामध्ये दिल्ली, हरियाणा, पंजाब, राजस्थान, उत्तर प्रदेशचा पश्चिम भाग आणि उत्तराखंडचा समावेश आहे. या राज्यांमध्ये पुढील 24 ते 48 तासांत ताशी 40 ते 50 किलोमीटर वेगाने वारे वाहण्याची आणि काही ठिकाणी तीव्र गारपीट होण्याची शक्यता आहे. सोसाट्याचा वारा आणि पावसाचा हा दुहेरी तडाखा उत्तर भारताच्या कृषी क्षेत्राला मोठा फटका देऊ शकतो.
थोडक्यात सांगायचे तर, निसर्ग सध्या 'कधी ऊन तर कधी पाऊस' असा लपाछपीचा खेळ खेळत आहे. पुढील दोन दिवस नागरिकांनी घराबाहेर पडताना हवामानाचा अंदाज घेऊनच नियोजन करणे हिताचे ठरेल. अवकाळीचा हा फेरा ओसरल्यानंतर खऱ्या अर्थाने कडक उन्हाळ्याला सुरुवात होईल, त्यामुळे पावसाच्या या थंडाव्यानंतर येणारी उष्णतेची लाट अधिक तीव्र असण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
