पुणे: वर्ष 2026 ची सुरुवात राज्यासाठी कमालीची अनपेक्षित ठरली आहे. सरत्या वर्षाला निरोप देताना कडाक्याची थंडी अनुभवायला मिळत असतानाच, 1 जानेवारीच्या पहाटेपासून राज्यातील अनेक भागांत पावसाने दमदार हजेरी लावली. नोव्हेंबरच्या सुरुवातीला पाऊस होता, त्यानंतर तो गायब झाला, मात्र ऐन जानेवारीत झालेल्या या मुसळधार पावसामुळे नागरिकांची मोठी फजिती झाली आहे. हिवाळ्याच्या गुलाबी थंडीत पावसाच्या सरी कोसळल्याने वातावरणात कमालीचा बदल झाला असून निसर्गाचे हे दुहेरी रूप सध्या चर्चेचा विषय ठरत आहे.
भारतीय हवामान विभागाने दिलेल्या ताज्या माहितीनुसार, राज्यात पावसाचा हा मुक्काम केवळ एका दिवसापुरता मर्यादित नसून पुढील काही दिवस ढगाळ वातावरण आणि पावसाची शक्यता कायम राहणार आहे. जानेवारीत महिनाभर राज्यातील काही जिल्ह्यांमध्ये अधूनमधून पावसाच्या सरी कोसळत राहतील, असा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे. पावसाच्या या संकटामुळे शेतीकामात व्यत्यय येण्याची शक्यता असून, बागायतदार आणि रब्बी हंगामातील पीक घेतलेल्या शेतकऱ्यांची धाकधूक वाढली आहे.
केवळ पाऊसच नाही, तर थंडीचा कडाका देखील पुढील काही दिवस कायम राहणार आहे. विदर्भ आणि मराठवाड्याच्या काही भागांत थंडीची लाट येण्याची शक्यता असून मध्य प्रदेश, उत्तर प्रदेश आणि बिहारमध्येही पारा घसरलेलाच राहील. उत्तरेकडील राज्यांमध्ये पश्चिम चक्रवाताचा (Western Disturbance) प्रभाव जाणवत असल्याने मेरठ, गाझियाबाद आणि बिजनौर यांसारख्या भागांत पावसाचा इशारा देण्यात आला आहे. तर जम्मू-काश्मीर आणि अरुणाचल प्रदेशमध्ये बर्फवृष्टीसोबतच गारपिटीचे संकट ओढवू शकते.
देशाच्या दक्षिण भागातही हवामानाचा लहरीपणा पाहायला मिळत आहे. तामिळनाडूच्या काही जिल्ह्यांमध्ये 2 आणि 3 जानेवारी रोजी अतिमुसळधार पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. एका बाजूला उत्तर भारतात कडाक्याची थंडी आणि दुसऱ्या बाजूला दक्षिण व पश्चिम भारतात होत असलेला पाऊस, यामुळे संपूर्ण देशातील हवामान चक्र विस्कळीत झाल्याचे चित्र दिसत आहे. सातत्याने बदलणाऱ्या या तापमानामुळे जनजीवन विस्कळीत झाले असून पावसाळी कपडे पुन्हा कपाटाबाहेर काढण्याची वेळ लोकांवर आली आहे.
हवामानातील या बदलांसोबतच मुंबई, पुणे आणि दिल्लीसारख्या महानगरांमध्ये वायू प्रदूषणाची पातळी चिंताजनक झाली आहे. थंडी आणि पावसामुळे हवेतील आर्द्रता वाढली असून प्रदूषणाचे कण जमिनीलगत साचून राहत आहेत. यामुळे नागरिकांना श्वसनाचे त्रास आणि आरोग्याच्या इतर तक्रारी जाणवू लागल्या आहेत. वाढत्या प्रदूषणावरून न्यायालयाने स्थानिक महापालिकांना कडक फटकारले असून, युद्धपातळीवर उपाययोजना करण्याचे आदेश दिले आहेत. निसर्गाचा हा लहरीपणा आता मानवी आरोग्यासाठी चिंतेचा विषय ठरत आहे.
हवामानातील या टोकाच्या बदलांमुळे नागरिकांनी स्वतःची काळजी घ्यावी, असे आवाहन प्रशासनातर्फे करण्यात आले आहे. बाहेर पडताना छत्री किंवा रेनकोट सोबत ठेवावा आणि प्रदूषणापासून वाचण्यासाठी मास्कचा वापर करावा. विशेषतः लहान मुले आणि ज्येष्ठांनी थंडी-पावसापासून संरक्षण करण्यासाठी योग्य आहार आणि विहाराची काळजी घेणे आवश्यक आहे.
