कर्नाटकात नाट्यमय राजकीय घडामोडी घडत असून, मुख्यमंत्री सिद्धरामय्या आपला राजीनामा सादर करण्यासाठी राज्यपालांना भेटण्याची शक्यता आहे. तथापि, राज्यपाल थावरचंद गेहलोत वैद्यकीय आपत्कालीन परिस्थितीमुळे इंदूरला गेले आहेत. संविधानाच्या कलम 164 नुसार, राज्यपालांकडे राजीनामा सादर केल्याशिवाय मुख्यमंत्री औपचारिकपणे राजीनामा देऊ शकत नाहीत. कौटुंबिक आपत्कालीन परिस्थितीमुळे राज्यपाल बुधवारी रात्री सुमारे 10.30 वाजता बंगळूरुहून रात्री 11.30 च्या विमानाने आपल्या मूळ गावी इंदूरला रवाना झाले असून, परतीचे विमान अद्याप बुक केलेले नाही.
तथापि, मुख्यमंत्री कार्यालयातील सूत्रांनी सांगितले की, सिद्धरामय्या आपला राजीनामा राज्यपालांच्या कार्यालयात सादर करतील. आता, अशा परिस्थितीत, जेव्हा राज्यपाल राज्यात प्रत्यक्ष उपस्थित नाहीत आणि सिद्धरामय्या यांना राजीनामा द्यायचा आहे. तेव्हा कोणत्या घटनात्मक प्रक्रिया लागू होतात? सर्वोच्च न्यायालयाचे वकील आणि घटनातज्ञ आर. के. सिंग यांच्या मते, राज्यपाल राज्याबाहेर, दुसऱ्या राज्यात किंवा परदेशात असतानाही मुख्यमंत्र्यांचा राजीनामा स्वीकारू शकतात. अधिकृत प्रक्रियेनुसार, राजीनामा स्वीकारण्यासाठी राज्यपालांनी राजभवनात प्रत्यक्ष उपस्थित असणे आवश्यक नाही. मुख्यमंत्री राजभवन अधिकाऱ्यांकडे थेट राजीनामा सादर करू शकतात किंवा तो राज्यपालांना फॅक्स किंवा ईमेलद्वारे पाठवू शकतात.
Karnataka CM and Deputy CM, Siddaramaiah and DK Shivakumar, respectively, share a hug at the CM residence in Bengaluru at the breakfast meeting. Deputy CM DK Shivakumar also touched the feet of CM Siddaramaiah. (Pics: CMO Karnataka) pic.twitter.com/qIATmAwj8a — ANI (@ANI) May 28, 2026
राज्यपाल हे एक घटनात्मक अधिकारी म्हणून राज्याचे घटनात्मक प्रमुख असतात. त्यांचे कार्यालय कोणत्याही विशिष्ट इमारती किंवा जागेपुरते मर्यादित नसते. राज्याबाहेर राहत असतानाही राज्यपाल प्रशासकीय निर्णय आणि अधिकृत दस्तऐवजांना मंजुरी देऊ शकतात. तसेच राज्यपालांचे घटनात्मक अधिकार त्यांच्या पदासोबतच येतात. अगदी रुग्णालयात असतानासुद्धा, राज्यपालांना वाटल्यास ते राजीनामा स्वीकारू शकतात. याबद्दल कोणतीही घटनात्मक शंका नाही. काळजीवाहू व्यवस्थेअंतर्गत, राजीनामा स्वीकारल्यानंतर, नवीन सरकार स्थापन होईपर्यंत किंवा पर्यायी व्यवस्था होईपर्यंत, राज्यपाल पद सोडणाऱ्या मुख्यमंत्र्यांना ‘काळजीवाहू मुख्यमंत्री’ म्हणून काम चालू ठेवण्याची विनंती करू शकतात.