इराण: मध्यपूर्वेतील भूराजकीय संघर्षाने आता अशा वळणावर प्रवेश केला आहे, जिथे सत्तेची समीकरणे रक्ताने लिहिली जात आहेत. इराणच्या संरक्षण मंत्रालयाची धुरा हाती घेऊन अवघे 48 तास उलटले नाहीत, तोच नवे संरक्षण मंत्री सय्यद माजिद अब अल-रेजा यांच्या मृत्यूची धक्कादायक बातमी समोर आली आहे. इस्रायलने केलेल्या एका अचूक आणि विध्वंसक हवाई हल्ल्यात त्यांचा अंत झाला असून, या घटनेमुळे इराणच्या लष्करी आणि राजकीय वर्तुळात मोठी खळबळ उडाली आहे. एका बाजूला नव्या जबाबदारीचा स्वीकार आणि दुसऱ्या बाजूला काळाचा घाला, अशा विदारक स्थितीत इराणचे संरक्षण नेतृत्व पुन्हा एकदा शून्यावर आले आहे.
मिळालेल्या माहितीनुसार, इस्रायलने इराणच्या एका अत्यंत महत्त्वाच्या आणि गोपनीय लष्करी तळाला लक्ष्य केले होते. ज्यावेळी हा हल्ला झाला, तेव्हा संरक्षण मंत्री सय्यद माजिद तिथे उपस्थित होते. अमेरिका आणि इस्रायलच्या संयुक्त मोहिमेचा भाग मानल्या जाणाऱ्या या हल्ल्यात प्रगत क्षेपणास्त्रे आणि आत्मघाती ड्रोनचा वापर करण्यात आला होता. हा हल्ला इतका भीषण होता की, तिथे उपस्थित असलेल्या कोणालाही सावरण्याची संधी मिळाली नाही. इराणचे माजी संरक्षण मंत्री नासिरजादेह यांच्या निधनानंतर शनिवारीच माजिद यांनी या पदाची शपथ घेतली होती, मात्र नियतीच्या मनात काही वेगळेच होते.
सय्यद माजिद अब अल-रेजा हे केवळ एक राजकीय चेहरा नव्हते, तर इराणच्या लष्करी डावपेचांमधील एक 'मास्टरमाइंड' मानले जात होते. ब्रिगेडियर जनरल या पदापर्यंत मजल मारलेले माजिद हे लष्करी प्रशासन आणि रसदशास्त्रातील (Logistics) तज्ज्ञ म्हणून ओळखले जात होते.
हेही वाचा: Strait of Hormuz Crisis: इराणचा भारताला पहिला मोठा धक्का! 'या' भागातून जहाजं गेल्यास थेट…
इराणच्या सशस्त्र दलांच्या सामाजिक सुरक्षा संघटनेचे अध्यक्ष म्हणून त्यांनी दीर्घकाळ काम पाहिले होते. अशा अनुभवी नेतृत्वाचा अवघ्या दोन दिवसांत अंत होणे, हा इराणसाठी केवळ वैयक्तिक नव्हे तर धोरणात्मकदृष्ट्या देखील एक मोठा धक्का मानला जात आहे.
या घटनेनंतर इराण सरकारने अत्यंत आक्रमक पवित्रा घेतला आहे. आपल्या संरक्षणमंत्र्यांच्या हत्येचा बदला हा 'न भूतो न भविष्यती' असा असेल, असा इशारा तेहरानमधून देण्यात आला आहे. राजधानी तेहरानसह इराणमधील सर्व प्रमुख लष्करी तळांवर 'हाय अलर्ट' जारी करण्यात आला असून हवाई संरक्षण यंत्रणांना सज्ज राहण्याचे आदेश दिले आहेत. इस्रायलच्या या धाडसी कारवाईमुळे आता इराणकडून प्रतिहल्ला कधी आणि कसा होतो, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे. या संघर्षाने आता पूर्णतः युद्धाचे स्वरूप धारण केले आहे.
युद्ध केवळ सीमेवर नसते, तर त्याचे चटके सामान्य जनतेलाही सोसावे लागतात, याचे चित्र सध्या इराणमध्ये दिसत आहे. हवाई हल्ल्यांमुळे अनेक भागांतील वीजपुरवठा खंडित झाला असून इंटरनेट सेवा विस्कळीत झाली आहे. नागरिकांमध्ये प्रचंड भीतीचे वातावरण असून सरकारने लोकांना घराबाहेर न पडण्याचे आवाहन केले आहे. इस्रायलच्या या हल्ल्यात जीवितहानीचा आकडा सातत्याने वाढत असून मृतांमध्ये अनेक उच्चपदस्थ लष्करी अधिकाऱ्यांचा समावेश असल्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
एकूणच, मध्यपूर्वेतील हा विस्तव आता विझण्याऐवजी अधिकच धगधगू लागला आहे. सय्यद माजिद यांची 48 तासांची कारकीर्द ही इतिहासातील सर्वात 'कमी' ठरली असली तरी, त्यांच्या मृत्यूने पेटलेला हा वणवा जागतिक शांततेसाठी मोठा धोका निर्माण करणारा ठरू शकतो.
