नवी दिल्ली : वस्तू आणि सेवा कर (जीएसटी) परिषदेने बुधवारी 10 तासांहून अधिक काळ चाललेल्या त्यांच्या 56 व्या बैठकीत, आठ वर्षांच्या अप्रत्यक्ष कर व्यवस्थेअंतर्गत पुढील पिढीतील सुधारणांना मंजुरी दिली. यामुळे 5 टक्के आणि 18 टक्के अशा व्यापक दोन-स्तरीय रचनेचा मार्ग मोकळा झाला आहे. ज्यामध्ये केवळ सुपर लक्झरी, पाप आणि गैर-अशुद्ध वस्तूंसाठी 40 टक्के दोष दर असेल. सामान्य लोकांवरील कर भार कमी करणे, व्याजदरात मोठी कपात करणे आणि जीएसटी स्लॅबमध्ये कपात करणे, ब्लॉक केलेले खेळते भांडवल सुलभ करणे, स्वयंचलित परतावे, नोंदणी प्रक्रियेसह व्यवसाय करणे सोपे करणे हे यामागचे उद्दिष्ट आहे. तंबाखू आणि तंबाखूशी संबंधित उत्पादनांसाठीचे दर वगळता सर्व दर बदल 22 सप्टेंबरपासून, नवरात्रीच्या पहिल्या दिवसापासून लागू होतील, असे केंद्रीय अर्थमंत्री निर्मला सीतारमण यांनी सांगितले. या बैठकीचे अध्यक्षपद 31 राज्ये आणि केंद्रशासित प्रदेशातील मंत्र्यांनी घेतले होते.
पंतप्रधान कार्यालयाच्या निवेदनानुसार, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी केंद्र आणि राज्यांचा समावेश असलेल्या जीएसटी परिषदेने केंद्र सरकारने सादर केलेल्या जीएसटी दर कपात आणि सुधारणांच्या प्रस्तावांना एकत्रितपणे सहमती दर्शवल्याबद्दल आनंद व्यक्त केला, ज्यामुळे सामान्य माणूस, शेतकरी, एमएसएमई, मध्यमवर्गीय, महिला आणि तरुणांना फायदा होईल. "व्यापक सुधारणांमुळे आपल्या नागरिकांचे जीवन सुधारेल आणि सर्वांसाठी, विशेषतः लहान व्यापाऱ्यांसाठी आणि व्यवसायांसाठी व्यवसाय करणे सोपे होईल," असे मोदी म्हणाले.
जीएसटी कौन्सिलने फळांचे रस, बटर, चीज, कंडेन्स्ड मिल्क, पास्ता, पॅकेज्ड नारळ पाणी, सोया मिल्क ड्रिंक्स, नट, खजूर आणि सॉसेज यासारख्या पॅकेज्ड आणि ब्रँडेड अन्नपदार्थांपासून ते मेडिकल ग्रेड ऑक्सिजन, गॉझ, बँडेज, डायग्नोस्टिक किट्स (१२ टक्क्यांवरून ५ टक्के) यासारख्या वैद्यकीय वस्तूंसाठी मोठ्या प्रमाणात दर कपात करण्याची घोषणा केली आहे. अति-उच्च तापमानाचे दूध, छेना किंवा पनीर, पिझ्झा ब्रेड आणि खाकरा, साधा चपाती किंवा रोटी आणि इरेजरच्या शैक्षणिक वस्तूंसाठी सध्याच्या ५ टक्क्यांवरून शून्य जीएसटी दर लागू करण्यात आला आहे.
ज्या सामान्य वापराच्या वस्तूंवर जीएसटी 12 किंवा 18 टक्क्यांवरून 5 टक्क्यांपर्यंत कमी करण्यात आला आहे. त्यात केसांचे तेल, साबण बार, शाम्पू, टूथब्रश, टूथपेस्ट, सायकली, टेबलवेअर, स्वयंपाकघरातील भांडी आणि इतर घरगुती वस्तूंचा समावेश आहे. एअर कंडिशनर, टेलिव्हिजन सेट, डिशवॉशिंग मशीन यासारख्या पांढऱ्या वस्तूंसाठीचा जीएसटी 28 टक्क्यांवरून 18 टक्क्यांपर्यंत कमी करण्यात आला आहे. तर 1200 सीसी (पेट्रोल) आणि 1500 सीसी (डिझेल) पेक्षा जास्त इंजिन क्षमता नसलेल्या आणि 4 मीटरपेक्षा जास्त लांबी नसलेल्या लहान कार आता 18 टक्क्यांच्या स्लॅबमध्ये असतील. तसेच 350 सीसीपेक्षा कमी इंजिन क्षमता असलेल्या मोटारसायकली आणि आता 18 टक्के कर आकारल्या जाणाऱ्या सर्व ऑटोमोटिव्ह पार्ट्ससाठीही कर सवलत देण्यात येणार आहे. मोठ्या कारवर 40 टक्के कर आकारला जाईल. सर्व इलेक्ट्रिक वाहनांवरील जीएसटी दर 5 टक्क्यांवर अपरिवर्तित राहील.
