नवी दिल्ली: भारतामध्ये आज 23 फेब्रुवारी रोजी सोने आणि चांदीच्या दरांमध्ये लक्षणीय वाढ नोंदवली गेली असून स्पॉट मार्केटमधील वाढलेल्या मागणीचा थेट परिणाम मौल्यवान धातूंच्या किमतींवर दिसून आला आहे. आठवड्याच्या पहिल्याच व्यवहार दिवशी मल्टी कमोडिटी एक्स्चेंज (Multi Commodity Exchange, MCX) वर सोन्याच्या दरात 2.04 टक्क्यांची वाढ होत ते 10 ग्रॅममागे 1,60,079 रुपयांवर व्यवहार करत होते. त्याचवेळी चांदीच्या दरात मोठी उसळी पाहायला मिळाली असून चांदी 5.99 टक्क्यांनी वाढून प्रतिकिलो 2,68,093 रुपयांपर्यंत पोहोचली आहे.
स्पॉट मार्केटमध्ये मुंबईत 24 कॅरेट सोन्याचा दर 10 ग्रॅममागे 1,61,350 रुपयांवर पोहोचला असून 22 कॅरेट सोने 1,47,900 रुपये प्रति 10 ग्रॅम दराने विकले जात आहे. या दरांमध्ये वस्तू व सेवा कर (GST) तसेच दागिने तयार करण्याचा मेकिंग चार्ज समाविष्ट नसतो. मागील महिन्यात सोन्याने 1,80,000 रुपयांहून अधिकचा ऐतिहासिक उच्चांक गाठला होता, तर चांदीचे दर 4,20,000 रुपये प्रतिकिलो या विक्रमी पातळीवर पोहोचले होते, त्यामुळे सध्याची तेजी गुंतवणूकदारांसाठी महत्त्वाची मानली जात आहे.
देशातील प्रमुख शहरांमध्येही सोन्याचे दर जवळपास समान पातळीवर दिसून येत आहेत. दिल्ली आणि जयपूरमध्ये 22 कॅरेट सोन्याचा दर 1,48,050 रुपये तर 24 कॅरेट सोन्याचा दर 1,61,500 रुपये प्रति 10 ग्रॅम आहे. अहमदाबादमध्ये 22 कॅरेट सोने 1,47,950 रुपये आणि 24 कॅरेट सोने 1,61,400 रुपयांवर आहे. पुणे, मुंबई, हैदराबाद, चेन्नई, बेंगळुरू आणि कोलकाता या शहरांमध्ये 22 कॅरेट सोन्याचा दर 1,47,900 रुपये तर 24 कॅरेट सोन्याचा दर 1,61,350 रुपये प्रति 10 ग्रॅम नोंदवला गेला आहे.
भारतामधील सोन्याच्या किमती प्रामुख्याने आंतरराष्ट्रीय बाजारातील दर, आयात शुल्क, कर प्रणाली आणि डॉलरच्या तुलनेत रुपयाच्या विनिमय दरातील बदल यावर अवलंबून असतात. जागतिक आर्थिक घडामोडी, भूराजकीय तणाव आणि गुंतवणूकदारांची सुरक्षित गुंतवणुकीकडे वाढलेली ओढ यामुळे सोने-चांदीच्या किमतींमध्ये सातत्याने चढ-उतार होत असतात.
भारतात सोने हे केवळ गुंतवणुकीचे साधन नसून सांस्कृतिक परंपरेचा अविभाज्य भाग मानले जाते. विवाहसोहळे, सण-उत्सव आणि पारंपरिक कार्यक्रमांमध्ये सोन्याला विशेष महत्त्व असल्याने दरांतील बदलांचा थेट परिणाम ग्राहकांच्या खरेदीवर होत असतो. बदलत्या बाजार परिस्थितीत गुंतवणूकदार आणि व्यापारी सोने-चांदीच्या दरांवर बारकाईने लक्ष ठेवत असून आगामी काळातही बाजारातील अस्थिरता कायम राहण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.
