शांघाय (Shanghai) विमानतळावर UK (United Kingdom) मध्ये राहणाऱ्या एका भारतीय महिलेला मोठी अडचण सहन करावी लागली. अरुणाचल प्रदेश (Arunachal Pradesh) हे तिचे जन्मस्थान पासपोर्टवर लिहिले असल्यामुळे चीन (China)च्या अधिकाऱ्यांनी तिला 18 तासापर्यंत विमानतळावर रोखून ठेवले. तिचा आरोप आहे की अधिकाऱ्यांनी तिचा पासपोर्ट “अवैध” असल्याचे सांगत तिला पुढे जपान (Japan) ला जाऊ दिले नाही. ही महिला प्रीमा थोंगडोक असून त्या अरुणाचल प्रदेशच्या पश्चिम कमेंग जिल्ह्यातील रूपा येथील मूळ रहिवासी आहेत आणि मागील 14 वर्षांपासून UK (United Kingdom) मध्ये नोकरी करतात.
प्रीमा लंडन (London) वरून जपान (Japan) ला जात होती आणि 21 नोव्हेंबर रोजी तिचा विमानाचे ट्रान्झिट शांघाय पुदोंग विमानतळ (Shanghai Pudong Airport) येथे होता. त्या वेळी सुरक्षा तपासणीत तिला अचानक रांगेतून वेगळे करण्यात आले. तिने कारण विचारले असता, अधिकाऱ्यांनी तिच्या पासपोर्टवरील Arunachal Pradesh हा उल्लेख दाखवत सांगितले की “हा भाग चीन (China)चा आहे, त्यामुळे तुमचा पासपोर्ट वैध नाही.” काही कर्मचाऱ्यांनी तर तिची चेष्टा करत “तुम्ही भारतीय नाही, तुम्ही चीनी नागरिक आहात, चीनी (Chinese) पासपोर्ट घ्या” असेही म्हटल्याचा तिचा दावा आहे.
या काळात तिला अन्न-पाणी मिळाले नाही आणि तिने आधीच 12 तास प्रवास केलेला असल्याने तिची तब्येतही बिघडली. Google चीन (China) मध्ये बॅन असल्याने तिला कुठलीही माहिती मिळू शकत नव्हती. तिच्याकडे Japan साठी वैध व्हिसा असतानाही चीनने तिला पुढे प्रवास करू दिला नाही आणि तिला केवळ UK (United Kingdom) किंवा भारत (India)ात परत जाण्याचाच पर्याय दिला. अनेक तासांनी तिने फोन मिळवून UK मधील मित्रांशी संपर्क साधला आणि त्यांनी भारतीय वाणिज्य दूतावासाला सूचना दिली. भारतीय दूतावासाने तात्काळ कारवाई करत सहा अधिकारी लगेच विमानतळावर पोहोचले आणि प्रीमाला मदत केली. त्यांनी चीन (China) च्या अधिकाऱ्यांशी चर्चा करून तिला पुढे Japan ला जाऊ देण्याची विनंती केली, पण चीनने ती नाकारली. अखेर तिला Thailand मार्गे India ला परत उड्डाण घेण्याची परवानगी देण्यात आली.
सध्या ती Thailand मध्येच थांबून रिमोट काम करत आहे. या घटनेनंतर प्रीमाने परराष्ट्र मंत्रालयाला ईमेल करून ही घटना तपशीलवार सांगितली. तिने लिहिले की भारतीय पासपोर्ट “अवैध” ठरवणे म्हणजे भारताच्या सार्वभौमत्वाला थेट आव्हान आहे. तिने चीनकडून मानसिक त्रास, शारीरिक थकवा, आर्थिक नुकसान आणि अपमानाबद्दल भरपाईची मागणीही केली आहे. Ministry of External Affairs च्या सूत्रांनी स्पष्ट केले की Arunachal Pradesh हा भारताचा (India) अविभाज्य भाग आहे आणि त्या राज्यातील नागरिक भारतीय पासपोर्टवर जगात कुठेही प्रवास करू शकतात. चीन (China) ने केलेली ही कारवाई आंतरराष्ट्रीय विमान वाहतूक नियमांचे (Chicago आणि Montreal Conventions) उल्लंघन असल्याचेही भारताने स्पष्ट केले. भारत-चीन संबंध सामान्य करण्याचा प्रयत्न सुरू असताना अशा घटना परिस्थिती आणखी गुंतागुंतीची बनवत असल्याचीही भारताची भूमिका आहे.
हेही वाचा: Hammer Missile: ‘Hammer’ शस्त्र प्रणाली आता Made in India
