नवी दिल्ली: बोर्ड परीक्षा म्हटली की विद्यार्थ्यांच्या मनात ताण, अभ्यासाची धावपळ आणि निकालाची चिंता अशा अनेक भावना एकाच वेळी दाटून येतात. मात्र यंदा सीबीएसई (केंद्रीय माध्यमिक शिक्षण मंडळ) च्या गणिताच्या परीक्षेनंतर घडलेली एक अनोखी घटना चर्चेचा विषय ठरली आहे. प्रश्नपत्रिकेत छापलेल्या क्यूआर कोड (Quick Response Code) मुळे विद्यार्थ्यांना अभ्यासाशी संबंधित माहिती मिळेल, अशी अपेक्षा होती, पण प्रत्यक्षात तो स्कॅन केल्यावर एक प्रसिद्ध इंग्रजी गाणे वाजू लागल्याचा अनुभव काही विद्यार्थ्यांनी सांगितला. या घटनेने अनेकांना आश्चर्य वाटले, तर काहींना ती हलकीफुलकी मजेशीर बाबही वाटली.
ही घटना 9 मार्च रोजी झालेल्या इयत्ता बारावीच्या गणिताच्या परीक्षेनंतर समोर आली. काही विद्यार्थ्यांच्या म्हणण्यानुसार, प्रश्नपत्रिकेत दिलेला क्यूआर कोड मोबाईलवर स्कॅन केल्यानंतर तो थेट एका लोकप्रिय गाण्याच्या व्हिडिओकडे घेऊन गेला. हे गाणे म्हणजे “नेव्हर गोना गिव्ह यू अप”, जे ब्रिटिश गायक रिक अॅस्टली यांनी गायले आहे. परीक्षेनंतर प्रश्नांबद्दल अधिक माहिती मिळवण्यासाठी विद्यार्थ्यांनी कोड स्कॅन केला आणि त्यांना हा अनपेक्षित अनुभव आला.
सामान्यतः प्रश्नपत्रिकांमधील क्यूआर कोड विद्यार्थ्यांना अधिकृत संकेतस्थळ किंवा अभ्यासाशी संबंधित माहिती असलेल्या डिजिटल पानावर घेऊन जातात. त्यातून विद्यार्थ्यांना प्रश्नांच्या संदर्भातील पूरक माहिती मिळण्यास मदत होते. मात्र यावेळी कोड स्कॅन करताच अभ्यासाशी संबंधित कोणतेही पान न उघडता थेट एका म्युझिक व्हिडिओचा प्ले सुरू झाल्याचे काही विद्यार्थ्यांनी सांगितले.
या घटनेची माहिती समोर येताच सोशल मीडियावर तिची मोठ्या प्रमाणावर चर्चा सुरू झाली. अनेक विद्यार्थ्यांनी त्यांचे अनुभव शेअर करत सांगितले की त्यांनाही तोच परिणाम दिसला. काहींनी ही बाब हलकीफुलकी आणि मजेशीर असल्याचे म्हटले, तर काहींनी परीक्षा प्रक्रियेत झालेल्या संभाव्य निष्काळजीपणावर प्रश्न उपस्थित केले.
इंटरनेटच्या जगात अशा प्रकारच्या अनुभवाला “रिकरोल” (Rickroll) असे म्हटले जाते. हा एक जुना इंटरनेट विनोद मानला जातो, ज्यामध्ये एखाद्या लिंक किंवा कोडच्या माध्यमातून लोकांना अचानक “नेव्हर गोना गिव्ह यू अप” या गाण्याच्या व्हिडिओकडे वळवले जाते. अनेकदा हा प्रकार केवळ मजेशीर हेतूने केला जातो.
दरम्यान, या प्रकरणावर सीबीएसई कडूनही स्पष्टीकरण देण्यात आले आहे. मंडळाचे परीक्षा नियंत्रक डॉ. संयम भारद्वाज यांनी सांगितले की काही प्रश्नपत्रिकांच्या संचांमध्ये क्यूआर कोड स्कॅन केल्यानंतर यूट्यूब व्हिडिओचा लिंक दिसल्याची माहिती समोर आली आहे. मात्र त्यांनी स्पष्ट केले की यामुळे प्रश्नपत्रिकेच्या सुरक्षेवर कोणताही परिणाम झालेला नाही.
Important Update:
Press Release issued by CBSE pic.twitter.com/HqhdjYo23q — CBSE HQ (@cbseindia29) March 10, 2026
मंडळानेही स्पष्ट केले आहे की इयत्ता बारावीची गणित परीक्षा पूर्णपणे सुरक्षित पद्धतीने पार पडली असून प्रश्नपत्रिकांच्या विश्वासार्हतेबाबत कोणतीही शंका घेण्याचे कारण नाही. परीक्षा प्रक्रिया व्यवस्थित पार पडल्याचे सांगत विद्यार्थ्यांनी किंवा पालकांनी अनावश्यक चिंता करू नये, असेही मंडळाने स्पष्ट केले आहे.
