Iran Israel Conflict: मध्यपूर्वेतील वाढत्या तणावाचा परिणाम आता भारतीय बाजारपेठेत स्पष्ट दिसू लागला आहे. इराण आणि इस्रायल यांच्यात सुरू असलेल्या संघर्षामुळे जागतिक व्यापार साखळी विस्कळीत झाली असून त्याचा थेट परिणाम भारतातील सुकामेव्याच्या दरांवर झाला आहे. पिस्ता, अंजीर आणि मनुका यांच्या किमतीत लक्षणीय वाढ झाली आहे.
भारत सुकामेव्याच्या आयातीसाठी मोठ्या प्रमाणावर इराण आणि अफगाणिस्तानवर अवलंबून आहे. विशेषतः बंदर अब्बास आणि चाबहार बंदर ही इराणमधील महत्त्वाची बंदरे भारतासाठी अत्यंत गरजेची मानली जातात. सध्याच्या तणावपूर्ण परिस्थितीमुळे या मार्गावरील जहाजवाहतूक मंदावली आहे. अनेक मालवाहू कंटेनर उशिरा पोहोचत असल्याने देशांतर्गत बाजारात तुटवडा जाणवत आहे.
पिस्त्याच्या दरात सर्वाधिक वाढ दिसून येत आहे. काही आठवड्यांपूर्वी १२०० ते १३०० रुपये किलो असलेला पिस्ता आता १५०० ते १६०० रुपये किलोपर्यंत गेला आहे. इराणबरोबरच अमेरिकेतील कॅलिफोर्निया राज्यातूनही पिस्त्याची आयात होते; मात्र जागतिक पुरवठा साखळीतील अडचणींमुळे आयात घटली आहे.
अंजीर आणि मनुका यांच्या किमतींवरही मोठा परिणाम झाला आहे. भारतात येणारा मोठा अंजीर साठा अफगाणिस्तानमार्गे येतो. मात्र वाहतूक आणि सीमाविषयक अडचणींमुळे पुरवठा कमी झाला आहे. त्यामुळे अंजीराच्या दरात प्रति किलो ८० ते १०० रुपयांपर्यंत वाढ झाली आहे. मनुक्यांचाही साठा कमी होत चालल्याने त्यांच्या किमती वाढल्या आहेत.
अक्रोडाचे दर सध्या तुलनेने स्थिर आहेत. यामागे काश्मीरमधून येणारा स्थानिक पुरवठा हा मुख्य घटक आहे. देशांतर्गत उत्पादन चांगले असल्याने अक्रोडावर आंतरराष्ट्रीय तणावाचा परिणाम मर्यादित राहिला आहे.
सणासुदीचा काळ जवळ आल्याने सुकामेव्याची मागणी वाढण्याची शक्यता आहे. लग्नसराई, धार्मिक सण आणि विविध समारंभांमध्ये पिस्ता, अंजीर, मनुका यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर केला जातो. त्यामुळे घाऊक बाजारातील दरवाढ किरकोळ बाजारातही जाणवू लागली आहे.
इराण-इस्रायल संघर्षाचा परिणाम आता थेट भारतीय ग्राहकांच्या खिशावर होत आहे. परिस्थिती लवकर सुरळीत न झाल्यास सुकामेव्याचे दर आणखी वाढण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी व्यक्त केली आहे.
