मुंबई: मुंबई म्हणजे कधीही न थांबणारे शहर, पण याच धावपळीच्या शहरात आता शांतपणे फेरफटका मारण्यासाठी एक हक्काची जागा निर्माण होत आहे. दक्षिण मुंबईच्या ऐतिहासिक आणि पर्यटन वारशाला आधुनिकतेची झालर लावत, कुलाबा परिसरात मुंबई महानगरपालिकेतर्फे 'वॉकिंग प्लाझा' साकारला जात आहे. कायम घाईत असणाऱ्या मुंबईकरांना आणि जगभरातून येणाऱ्या पर्यटकांना आता कुलाब्याच्या रस्त्यांवरून चालताना एक वेगळाच 'इंटरनॅशनल फिल' येणार आहे. गेल्या दोन वर्षांपासून सुरू असलेले हे स्वप्न आता प्रत्यक्षात उतरण्याच्या अंतिम टप्प्यात असून, लवकरच हा मार्ग पादचाऱ्यांसाठी खुला होणार आहे.
कॅप्टन प्रकाश पेठे मार्गावरील दीपक जोग चौक (मंत्रालय परिसर) ते थेट भाई बंदरकर चौकापर्यंत (बधवार पार्क) हा भव्य 'वॉकिंग प्लाझा' विस्तारलेला आहे. साधारणपणे पाच कोटी रुपयांच्या निधीतून आकारास येणारा हा प्रकल्प केवळ रस्ते दुरुस्तीचा भाग नसून, तो मुंबईच्या 'अर्बन लँडस्केपिंग'मधील एक विशेष प्रकल्प ठरणार आहे. पर्यटन विभाग आणि जिल्हा नियोजन विकास समितीच्या आर्थिक पाठबळावर उभ्या राहिलेल्या या प्रकल्पामुळे दक्षिण मुंबईतील पादचाऱ्यांच्या सुरक्षिततेचा आणि सुशोभीकरणाचा प्रश्न मार्गी लागणार आहे.
या वॉकिंग प्लाझाचे वैशिष्ट्य म्हणजे येथे वापरण्यात आलेले 'स्टँम्प काँक्रीट'चे तंत्रज्ञान. यामुळे पदपथ केवळ भक्कमच झाले नाहीत, तर ते दिसायलाही अत्यंत देखणे आणि आकर्षक बनले आहेत. या मार्गावर फिरताना पर्यटकांना 'थ्री-डी पेंटिंग'चा अनुभव घेता येईल, जे या परिसराचे मुख्य आकर्षण ठरणार आहे. रेल्वे कॉलनीच्या भिंतीवर रेखाटण्यात येणारी चित्रे आणि ठिकठिकाणी लावलेली शोभिवंत झाडे या संपूर्ण पट्ट्याला एका निसर्गरम्य बागेचे स्वरूप प्राप्त करून देतील. रस्ते आणि पदपथांवरील अनधिकृत बांधकामे हटवून हा परिसर आता 'मोकळा श्वास' घेत आहे.
प्रशासकीय शिस्त आणि भविष्यातील आव्हानांचा विचार करून या प्रकल्पात काही धाडसी निर्णयही घेण्यात आले आहेत. सामान्यतः अशा उद्यानांमध्ये किंवा प्लाझामध्ये बसण्यासाठी बाकडी (आसन व्यवस्था) असतात. मात्र, बेघर आणि दुर्लक्षित घटकांकडून या जागेचा दुरुपयोग होऊ नये, तसेच स्वच्छतेचा प्रश्न निर्माण होऊ नये, या हेतूने येथे आसन व्यवस्था न करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे. 'केवळ चाला आणि सौंदर्याचा आनंद घ्या' हे सूत्र येथे पाळले जाणार आहे. शिवाय, फेरीवाल्यांच्या अतिक्रमणापासून हा मार्ग मुक्त ठेवण्यासाठी पालिकेच्या विभागाचे पथक विशेष देखरेख ठेवणार आहे.
वाहनांच्या कर्कश आवाजातून आणि गर्दीच्या रेट्यातून सुटका करून घेण्यासाठी हा 'वॉकिंग प्लाझा' एक उत्तम पर्याय ठरेल, असा विश्वास महापालिका अधिकाऱ्यांनी व्यक्त केला आहे. पर्यटकांना दिशादर्शन करण्यासाठी लावण्यात येणारे आकर्षक फलक आणि माहिती केंद्र यामुळे बाहेरून येणाऱ्या पाहुण्यांना दक्षिण मुंबईचा इतिहास समजून घेणे सोपे जाईल. कुलाब्यातील हा प्रयोग यशस्वी झाल्यास, आगामी काळात मुंबईच्या इतर गजबजलेल्या भागांतही अशाच प्रकारचे 'वॉकिंग प्लाझा' उभारण्याचे पालिकेचे नियोजन आहे.
थोडक्यात सांगायचे तर, मुंबई आता केवळ 'धावणार' नाही, तर ती तितक्याच दिमाखात 'चालणार' देखील आहे. दक्षिण मुंबईच्या सौंदर्यात भर घालणारा हा प्रकल्प पर्यटनाच्या नकाशावर कुलाब्याचे नाव अधिक ठळकपणे अधोरेखित करेल, यात शंका नाही.
