Vishwas Patil: जानेवारीत सातार्यामध्ये होणाऱ्या 99 व्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनाच्या अध्यक्षपदी ऐतिहासिक कादंबरीकार विश्वास पाटील यांची निवड करण्यात आली आहे. पुण्यातील अखिल भारतीय मराठी साहित्य महामंडळाच्या बैठकीत त्यांच्या नावावर शिक्कामोर्तब झाल्याची माहिती समोर आली. या अध्यक्षपदाच्या शर्यतीत ‘कोसला’कार भालचंद्र नेमाडे आणि मराठी भाषेला अभिजात दर्जा देण्यासाठीच्या समितीचे अध्यक्ष रंगनाथ पठारे यांच्याही नावांची चर्चा होती; मात्र नेमाडे यांनी आधीच नकार दिल्याने विश्वास पाटील यांचे नाव अंतिम झाले.
विश्वास पाटील हे मराठी साहित्यातील एक प्रसिद्ध आणि लोकप्रिय कादंबरीकार आहेत. त्यांच्या लेखनाची वैशिष्ट्ये म्हणजे सखोल संशोधन, भाषेची ताकद, नाट्यमय चित्रण आणि मानवी भावभावनांचे जिवंत दर्शन. ‘पानिपत’ ही त्यांची सर्वाधिक गाजलेली ऐतिहासिक कादंबरी असून यात त्यांनी मराठ्यांच्या पानिपतवर झालेल्या ऐतिहासिक पराभवाचा तपशीलवार आणि तथ्यपूर्ण आढावा वाचकांसमोर मांडला आहे.
विश्वास पाटील यांच्या लेखनशैलीत भाषेतील लालित्य आणि घटनांचे सखोल चित्रण यांचा समतोल आढळतो. ऐतिहासिक प्रसंग, युद्धातील रणनीती, राजकीय संघर्ष तसेच वैयक्तिक द्वंद्व वाचकांच्या डोळ्यांसमोर उभे राहतात. त्यांच्या कादंबऱ्यांमधील पात्रांचे मानसिक द्वंद्व, देशभक्ती, धर्मनिष्ठा आणि मानवी कमजोरी यांचे सुंदर मिश्रण आहे, जे वाचकांना त्या काळात डोकावलेले वाटते.
‘पानिपत’ कादंबरीमध्ये त्यांनी सदाशिवराव भाऊ, अहमदशहा अब्दाली, नाना फडणीस, मल्हारराव होळकर यांसारख्या ऐतिहासिक व्यक्तिमत्त्वांचे सजीव आणि प्रभावी चित्रण केले आहे. त्यांची लेखनपद्धती माहितीपर असूनही भावनिकदृष्ट्या भारावून टाकणारी आहे, जी वाचकांच्या मनावर दीर्घकाळ ठसा उमठवते.
विश्वास पाटील यांनी लिहिलेल्या काही उल्लेखनीय कादंबऱ्यांमध्ये:
पानिपत – मराठ्यांच्या पानिपतच्या पराभवावर आधारित ऐतिहासिक कादंबरी
झाडाझडती – राजकारण आणि समाजातील संघर्षांचे सखोल चित्रण
सिंहासन – राजकीय सत्तासंघर्षावर आधारित कादंबरी
चंद्रमुखी – समाजाच्या तळागाळातील वास्तव दाखवणारी प्रेमकहाणी
महाड़ – अस्पृश्यता आणि सामाजिक अन्यायावर भाष्य करणारी कादंबरी
स्मरणगंध – आत्मकथनात्मक आणि चिंतनशील लेखन
विश्वास पाटील यांची साहित्यसंपदा समृद्ध असून मराठी वाचकांसाठी प्रेरणादायी ठरली आहे. त्यांच्या निवडीमुळे आगामी ९९ व्या अखिल भारतीय मराठी साहित्य संमेलनात साहित्य आणि ऐतिहासिक कादंबऱ्यांचा सन्मान वाढेल आणि वाचकांसाठी नवीन अनुभवाची संधी निर्माण होईल.
