Vat Purnima 2025: वटपौर्णिमा म्हणजे भारतीय स्त्रियांच्या श्रद्धेचा, निष्ठेचा आणि प्रेमाचा सण. विवाहित स्त्रिया आपल्या पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी, सुख-समृद्धीसाठी आणि अखंड सौभाग्यासाठी या दिवशी उपवास करतात आणि वडाच्या झाडाची पूजा करतात. सावित्रीने यमराजाकडून आपल्या पती सत्यवानाचे प्राण परत मिळवले, त्याची आठवण म्हणून हे व्रत केले जाते.
या दिवशी स्त्रिया पारंपरिक वेशभूषा करून सजतात, हळदी-कुंकवाचा साज चढवून फुलांची माळ, चूडा, हिरव्या बांगड्या, नविन साडी नेसून वडाच्या झाडाखाली पूजेसाठी जातात. पूजन विधी, साहित्य आणि उखाण्याशिवाय वटपौर्णिमा अपूर्ण वाटते.
पूजा विधी:
1. सकाळी लवकर उठून स्नान करून शुद्ध वस्त्र परिधान करावं.
2. देवघरात ‘सावित्री-सत्यवान’ यांचं स्मरण करून व्रताचा संकल्प घ्यावा.
3. वडाच्या झाडाजवळ जाऊन झाडाची स्वच्छता करावी.
4. झाडाला हळद, कुंकू, फुलं वाहून पूजा करावी.
5. वडाच्या झाडाभोवती दोरा गुंडाळत 7 किंवा 108 प्रदक्षिणा घालाव्यात.
6. यानंतर सावित्री-सत्यवान यांची कथा ऐकावी किंवा वाचावी.
7. अखेर नैवेद्य दाखवून आरती करावी आणि प्रार्थना करून व्रत पूर्ण करावं.
पूजेसाठी लागणारी सामग्री
हळद, कुंकू, अक्षता
फुलं व हार
पूजेसाठी दोरा (सुत्र)
धूप, दीप, कापूर
नैवेद्यासाठी गोड पदार्थ – केळं, पेडा, पुरण, लाडू
पंचामृत (दूध, दही, तूप, मध, साखर)
एक पाण्याचा लोटा
पूजेची थाळी व टिळा
सावित्री-सत्यवानाची प्रतिमा किंवा मूर्ती
सुंदर साडी, हिरव्या बांगड्या, टिकली
खास 5 उखाणे:
1.वडाच्या पवित्र सावलीखाली मनोभावे व्रत करते,
सात जन्मांची साथ लाभावी म्हणून नवस करते,
मनाच्या गाभाऱ्यात प्रेमाचं मंद दीप लावते,
हृदयाच्या देवळात वसतो 'नवऱ्याचं नाव' हेच नाव घेते.
2. कुंकवाच्या ठिपक्यात आहे माझं भाग्य फुललेलं,
वडपौर्णिमेच्या व्रतात मन शुद्ध करून जपलेलं,
तुझ्या प्रेमात रंगले जीवन स्वप्न साकारलेलं,
प्रेमाच्या त्या गंधात पुन्हा पुन्हा उच्चारते 'नवऱ्याचं नाव' नाव गोजिरं.
3. पाच फेऱ्यांनी वटपूजन सजवलं भक्तीभावानं,
घर भरलं तुझ्या प्रेमाच्या शीतल सावलीनं,
आकाशी चंद्र, मनात तू दीप,
माझ्या या आयुष्याचं सार म्हणजे 'नवऱ्याचं नाव'
4. चांदण्यानं उजळलं पौर्णिमेचं आकाश,
मनात तुझं प्रेम, जीवाला दिला विश्वास,
सण असो वा संकट, तुझ्या सहवासात आहे सौख्य,
प्रेमाच्या या नात्यात पुन्हा घेते नाव 'नवऱ्याचं नाव' माझं भाग्य.
5. पुजा केली मनोभावे, वडाला दिलं जल,
तुझ्यासोबत आयुष्य हेच आहे मला फल,
सावलीसारखा उभा राहतोस संकटात धीर देऊन,
म्हणून ह्या व्रतपूजनात नाव घेते 'नवऱ्याचं नाव' माझा जीवनसाथी सुंदर अन् पूर्ण.
वटपौर्णिमा म्हणजे नात्यातील घट्ट बंध, विश्वास, आणि प्रेम. सावित्रीच्या निष्ठेचा आदर्श आजही विवाहित स्त्रिया श्रद्धेने पाळतात. पूजन, कथावाचन, आणि उखाण्यांच्या मधुर वातावरणात सणात रंग भरतो. या सणात नुसती परंपरा नाही, तर नात्यांच्या बळाची जाणीवही आहे.
