Solar and Lunar Eclipse: 2026 हे वर्ष खगोलशास्त्रीय दृष्टिकोनातून अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहे. या वर्षात एकूण चार ग्रहण होणार असून त्यात दोन सूर्य ग्रहण आणि दोन चंद्र ग्रहणांचा समावेश आहे. विशेष म्हणजे, एका महिन्याच्या आतच दोन महत्त्वाचे ग्रहण लागणार असल्याने ज्योतिष आणि विज्ञान क्षेत्रात याबाबत विशेष चर्चा सुरू आहे.
ग्रहण ही एक नैसर्गिक खगोलीय घटना आहे, ज्यामध्ये सूर्य, पृथ्वी आणि चंद्र यांच्या विशिष्ट स्थितीमुळे सावली निर्माण होते. ज्योतिषशास्त्रानुसार, या काळात ग्रहांच्या ऊर्जेत बदल होतो आणि त्याचा परिणाम मानवी मन, भावना आणि निर्णयक्षमतेवर होऊ शकतो असे मानले जाते. मात्र, वैज्ञानिक दृष्टिकोनातून ही एक सामान्य खगोलीय प्रक्रिया आहे.
साल 2026 मधील दुसरे सूर्य ग्रहण 12 ऑगस्ट रोजी होणार आहे. हे ग्रहण रात्री सुरू होऊन पुढील दिवसाच्या पहाटेपर्यंत चालणार आहे. हे ग्रहण भारतात दिसणार नाही, त्यामुळे येथे सूतक काळ लागू होणार नाही आणि धार्मिक कार्यांवर कोणताही परिणाम होणार नाही.
हे सूर्य ग्रहण प्रामुख्याने आर्कटिक प्रदेश, ग्रीनलँड, आइसलँड आणि अटलांटिक महासागराच्या काही भागांमध्ये दिसणार आहे. तसेच युरोपातील अनेक देशांमध्ये, जसे की ब्रिटन, फ्रान्स, स्पेन आणि इटली येथेही हे ग्रहण पाहता येणार आहे. त्यामुळे या भागातील खगोलप्रेमींना हे दृश्य विशेष आकर्षण ठरणार आहे.
यानंतर काही दिवसांतच, 28 ऑगस्ट 2026 रोजी दुसरे चंद्र ग्रहण होणार आहे. हे ग्रहण सकाळच्या वेळेत दिसेल असे सांगण्यात आले आहे. हे ग्रहण देखील भारतात दिसणार नाही, त्यामुळे सूतक काळाचा कोणताही नियम लागू होणार नाही. त्यामुळे भारतीय नागरिकांसाठी धार्मिक किंवा दैनंदिन कामांमध्ये कोणताही बदल होणार नाही.
हे चंद्र ग्रहण युरोप, पश्चिम आशिया, आफ्रिका, उत्तर आणि दक्षिण अमेरिका तसेच प्रशांत आणि अटलांटिक महासागराच्या विस्तृत भागांमध्ये दिसणार आहे. त्यामुळे जगभरातील अनेक देशांमध्ये खगोलशास्त्रज्ञ आणि संशोधक याकडे विशेष लक्ष ठेवणार आहेत.
ग्रहणाच्या काळात अनेक धार्मिक आणि सांस्कृतिक समजुती प्रचलित आहेत. काही लोक या काळात पूजा-पाठ, भोजन किंवा महत्त्वाची कामे टाळतात. मात्र शास्त्रज्ञांच्या मते, ग्रहण हा एक नैसर्गिक खगोलीय बदल असून त्याचा थेट परिणाम मानवी जीवनावर होत नाही.
2026 मधील हे ग्रहण खगोलशास्त्राच्या अभ्यासासाठी आणि आकाश निरीक्षणासाठी अत्यंत महत्त्वाचे ठरणार आहेत. जगभरातील अनेक देशांमध्ये या दुर्मिळ खगोलीय घटनांकडे वैज्ञानिक आणि सामान्य नागरिक दोघेही उत्सुकतेने पाहतील.
