केरळ मधील तिरुवनंतपुरम येथे एक अनोखी आणि परंपरेने नटलेली घटना पाहायला मिळाली आहे. श्री पद्मनाभस्वामी मंदिर येथील पवित्र ‘पैंकुनी अरट्टू’ उत्सवासाठी विमानतळावरील उड्डाण सेवा सुमारे पाच तासांसाठी थांबवण्यात आली. ही परंपरा नवीन नसून अनेक दशकांपासून दरवर्षी दोनदा पाळली जाते.
तिरुवनंतपुरम इंटरनॅशनल एअरपोर्ट लिमिटेडच्या माहितीनुसार, गुरुवारी सायंकाळी सुमारे चार वाजून 45 मिनिटांनी उड्डाण सेवा थांबवण्यात आल्या आणि रात्री नऊ वाजता पुन्हा सुरू करण्यात आल्या. या काळात मंदिराची भव्य शोभायात्रा थेट विमानतळाच्या रनवेवरून पार पडते, हीच या परंपरेची खासियत आहे.
ही जागतिक स्तरावर प्रसिद्ध असलेली शोभायात्रा सायंकाळी मंदिरातून सुरू होते. यात त्रावणकोर राजघराण्याचे सदस्य, सजवलेले हत्ती, घोडेस्वार पोलीस, पोलीस बँड आणि हजारो भाविक सहभागी होतात. या सोहळ्याचे नेतृत्व श्री मूलम तिरुनल राम वर्मा करतात, जे पारंपरिक पोशाखात आणि तलवार हातात घेऊन या यात्रेचे नेतृत्व करतात.
ही शोभायात्रा विमानतळाच्या टरमॅकवरून पुढे जात शंकुमुखम बीच येथे पोहोचते. येथे भगवान पद्मनाभ, नरसिंह आणि कृष्ण यांच्या उत्सव मूर्तींचे समुद्रात पवित्र स्नान (अरट्टू) केले जाते. त्यानंतर पारंपरिक मशालींच्या प्रकाशात पुन्हा मिरवणूक काढत मूर्ती मंदिरात परत आणल्या जातात.
ही परंपरा शतकानुशतके चालत आली आहे. विशेष म्हणजे 1932 मध्ये विमानतळ उभारण्यात आल्यानंतरही ही परंपरा खंडित झाली नाही. इतिहासानुसार, त्रावणकोरचे तत्कालीन राजा श्री चिथिरा तिरुनल यांनी स्पष्ट केले होते की वर्षातील 363 दिवस विमानतळ सामान्यांसाठी असेल, तर दोन दिवस भगवान पद्मनाभांसाठी राखीव असतील.
आजही ही परंपरा कायम राखली जात आहे, अगदी विमानतळाचे व्यवस्थापन अदानी ग्रुपकडे गेल्यानंतरही. दरवर्षी ‘अल्पासी’ आणि ‘पैंकुनी’ या दोन उत्सवांच्या वेळी आदेश जारी करून उड्डाण सेवा तात्पुरत्या थांबवल्या जातात.
ही घटना आधुनिकतेसोबत परंपरेचा सुंदर संगम दर्शवते. विमानतळासारख्या आधुनिक सुविधेलाही शतकानुशतकांच्या धार्मिक श्रद्धेसमोर नतमस्तक व्हावे लागते, हेच या सोहळ्याचे वैशिष्ट्य ठरते.
