Shravan 2026: महादेवाच्या भक्तांसाठी श्रावण महिना अत्यंत खास मानला जातो. या काळात देशभरातील शिवमंदिरांमध्ये भक्तांची मोठी गर्दी पाहायला मिळते. अनेक भाविक सोमवारचा उपवास करतात, तर काही जण संपूर्ण महिनाभर सात्त्विक आहार आणि धार्मिक आचरणाचे पालन करतात. शिवलिंगावर जलाभिषेक, दुग्धाभिषेक तसेच बेलपत्र अर्पण करण्याची परंपराही या महिन्यात मोठ्या श्रद्धेने पाळली जाते. यंदा श्रावण महिन्याची सुरुवात 13 ऑगस्ट 2026 रोजी, गुरुवारी होणार आहे. पंचांगानुसार हा पवित्र महिना 11 सप्टेंबर 2026 रोजी समाप्त होईल. त्यामुळे यंदाच्या श्रावणात भक्तांना महादेवाची आराधना करण्यासाठी जवळपास महिनाभराचा कालावधी मिळणार आहे.
यंदा श्रावणात चार सोमवार
श्रावण महिन्यातील सोमवारला धार्मिकदृष्ट्या विशेष स्थान आहे. भगवान शिवाला सोमवार प्रिय असल्याची धार्मिक मान्यता असल्याने या दिवशी उपवास आणि शिवपूजेला विशेष महत्त्व दिले जाते.
2026 मधील श्रावणी सोमवार पुढीलप्रमाणे आहेत:
पहिला श्रावणी सोमवार: 17 ऑगस्ट 2026
दुसरा श्रावणी सोमवार: 24 ऑगस्ट 2026
तिसरा श्रावणी सोमवार: 31 ऑगस्ट 2026
चौथा श्रावणी सोमवार: 7 सप्टेंबर 2026
या चारही सोमवारी देशभरातील शिवमंदिरांमध्ये विशेष पूजा-अर्चा आणि अभिषेकाचे आयोजन केले जाण्याची शक्यता आहे.
श्रावणात शिवपूजेला विशेष महत्त्व
धार्मिक परंपरेनुसार श्रावण महिन्यात भगवान शिवाची भक्ती केल्याने मनोकामना पूर्ण होतात, अशी श्रद्धा आहे. श्रावणी सोमवारी शिवलिंगावर पाणी, दूध किंवा पंचामृत अर्पण करून अभिषेक केला जातो. त्यानंतर बेलपत्र, फुले आणि इतर पूजासाहित्य अर्पण करून महादेवाची आरती केली जाते. काही ठिकाणी श्रावणातील सोमवारी ‘शिवमूठ’ वाहण्याची परंपराही आहे. विविध भागांमध्ये स्थानिक प्रथा आणि पंचांगानुसार पूजेच्या पद्धती वेगळ्या असू शकतात.
कुमारिकांसाठीही श्रावण विशेष
श्रावण महिना केवळ शिवभक्तांसाठीच नव्हे, तर कुमारिकांसाठीही महत्त्वाचा मानला जातो. धार्मिक कथांनुसार, देवी पार्वतीने भगवान शिवांना पती म्हणून प्राप्त करण्यासाठी कठोर तपश्चर्या केली होती. त्यामुळे इच्छित वर मिळावा यासाठी अनेक कुमारिका श्रावणी सोमवारचे व्रत करतात. विवाहित महिलाही पतीच्या आरोग्यासाठी आणि कुटुंबाच्या सुख-समृद्धीसाठी श्रावणी सोमवारचे व्रत आणि शिवपूजा करतात, अशी धार्मिक परंपरा आहे.
शिवभक्तांसाठी भक्तीचा महिना
श्रावणात अनेक भाविक मांसाहार, मद्यपान यांसारख्या गोष्टींपासून दूर राहून सात्त्विक जीवनशैलीचा स्वीकार करतात. मंदिरात जाऊन दर्शन घेणे, महामृत्युंजय मंत्राचा जप करणे, शिवलिंगाचा अभिषेक करणे आणि धार्मिक ग्रंथांचे वाचन करणे याला या काळात विशेष महत्त्व दिले जाते.
अशाप्रकारे 13 ऑगस्टपासून सुरू होणारा श्रावण महिना आणि त्यातील चार सोमवार शिवभक्तांसाठी श्रद्धा, उपासना आणि भक्तीचा विशेष काळ ठरणार आहेत. मात्र, व्रत-पूजेच्या तिथी किंवा विधी पाळताना आपल्या स्थानिक पंचांगानुसार वेळ आणि पद्धत तपासणे योग्य ठरेल.
