"पुणे तिथे काय उणे" असे जरी म्हटले जात असले, तरी गेल्या काही वर्षांत पुण्यातील 'वाहतूककोंडी' ही शहराची सर्वात मोठी डोकेदुखी ठरली आहे. मात्र, आता पुण्याच्या या समस्येवर केंद्राकडून जणू 'संजीवनी'च मिळाली आहे. केंद्रीय रस्ते वाहतूक आणि महामार्ग मंत्री नितीन गडकरी यांनी पुण्यासाठी तब्बल 45,000 कोटी रुपयांच्या रस्ते प्रकल्पांची घोषणा करत शहराच्या पायाभूत सुविधांचा चेहरामोहरा बदलण्याचा निर्धार केला आहे. यामध्ये केवळ रस्तेच नव्हे, तर देशातील सर्वात लांब उड्डाणपुलाचा समावेश असल्याने पुण्याला विकासाची नवी गती मिळणार आहे.
या सर्व प्रकल्पांमध्ये आकर्षणाचा केंद्रबिंदू ठरत आहे तो म्हणजे पुणे-अहिल्यानगर महामार्गावरील प्रस्तावित 53.4 किलोमीटर लांबीचा उन्नत मार्ग. या मार्गावर खराडी जंक्शन ते रांजणगाव एमआयडीसी दरम्यान 31 किलोमीटरचा एक सलग उड्डाणपूल बांधला जाणार आहे, जो देशातील सर्वात लांब उड्डाणपूल ठरेल. या सहा पदरी उड्डाणपुलामुळे पुणे ते शिरूर प्रवासाचा दीड ते पावणे दोन तासांचा वेळ अवघ्या 45 मिनिटांवर येणार आहे. शिरूर परिसरातील एमआयडीसी आणि उद्योगांसाठी हा मार्ग खऱ्या अर्थाने 'प्रगतीचा महामार्ग' ठरणार आहे.
इंजिनिअरिंगचा एक अजोड नमुना या प्रकल्पाच्या निमित्ताने पुण्यात पाहायला मिळणार आहे. खराडी ते विठ्ठलवाडी या 7.4 किलोमीटरच्या टप्प्यात चक्क 'तिहेरी वाहतूक' शक्य होणार आहे. येथे जमिनीवर चार पदरी रस्ता असेल, त्याच्या वर पहिल्या स्तरावर वाहनांसाठी उड्डाणपूल आणि दुसऱ्या स्तरावर मेट्रो धावणार आहे. अशा प्रकारची बहुस्तरीय वाहतूक व्यवस्था पुण्यातील गर्दी कमी करण्यासाठी अत्यंत प्रभावी ठरेल. या प्रकल्पासाठी 7,514 कोटी रुपयांची तरतूद करण्यात आली असून, यामुळे खराडी आणि वाघोली परिसरातील वाहतूककोंडीचा विळखा कायमचा सुटण्याची चिन्हे आहेत.
पुणेकरांसाठी केवळ शहरांतर्गतच नव्हे, तर जिल्ह्याबाहेरील प्रवासासाठीही गडकरींनी मोठी भेट दिली आहे. या उन्नत मार्गाचा विस्तार शिरूर ते थेट छत्रपती संभाजीनगरपर्यंत केला जाणार असून, 192 किलोमीटरचा हा नवीन द्रुतगती मार्ग 14,886 कोटी रुपये खर्चून उभारला जाईल. हा मार्ग पूर्ण झाल्यानंतर पुणे ते छत्रपती संभाजीनगर हे अंतर अवघ्या दोन तासांत पार करता येईल. सध्याचा प्रदीर्घ आणि थकवणारा प्रवास या प्रकल्पामुळे सुखकर आणि वेगवान होणार आहे, ज्यामुळे पश्चिम महाराष्ट्र आणि मराठवाडा यांमधील व्यापारवृद्धीला मोठी चालना मिळेल.
केवळ नगर रस्ताच नव्हे, तर पुण्याभोवतीच्या औद्योगिक पट्ट्यालाही या 45 हजार कोटीच्या निधीतून बळ मिळणार आहे. यामध्ये तळेगाव ते चाकण दरम्यानचा उन्नत मार्ग, चाकण ते शिक्रापूर या सहा पदरी रस्त्याचा विस्तार आणि पुणे-सोलापूर महामार्गावरील हडपसर ते यवत या 31.50 किलोमीटरच्या टप्प्यातील रस्ते सुधारणांचा समावेश आहे. चाकण आणि तळेगाव या 'ऑटो हब'मधील मालवाहतूक सुलभ व्हावी, हा यामागील मुख्य उद्देश आहे. सातत्याने होणारी अपघातांची मालिका आणि वेळेचा अपव्यय रोखण्यासाठी हे प्रकल्प अत्यंत मोलाचे ठरतील.
एकूणच, नितीन गडकरी यांनी जाहीर केलेल्या या 'मेगा प्लॅन'मुळे पुण्याच्या दळणवळण व्यवस्थेला एक जागतिक दर्जाची ओळख मिळणार आहे. "शहराचे रस्ते चांगले असतील तर समृद्धी येते," याप्रमाणे हे 45 हजार कोटीचे प्रकल्प पुण्याच्या आर्थिक आणि सामाजिक प्रगतीला नवा आयाम देतील. आता प्रतीक्षा आहे ती या कागदावरील योजना प्रत्यक्षात उतरण्याची, जेणेकरून पुणेकरांचा 'कोंडी'तला प्रवास खऱ्या अर्थाने 'मोकळा' होईल.
