पालघर: भारताच्या पहिल्या हाय-स्पीड बुलेट ट्रेन प्रकल्पाने महाराष्ट्रात एक मोठी उंची गाठली आहे. मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पांतर्गत पालघर जिल्ह्यात सुरू असलेल्या 'माउंटेन टनेल-5' (MT-5) या पर्वतीय बोगद्याचे खोदकाम शुक्रवारी यशस्वीरित्या पूर्ण (Breakthrough) झाले. रेल्वेमंत्री अश्विनी वैष्णव यांनी या कामगिरीचे कौतुक केले असून, राज्यातील प्रकल्पातील हे सर्वात मोठे तांत्रिक यश असल्याचे म्हटले आहे.
पालघर जिल्ह्यातील विरार आणि बोईसर स्थानकांदरम्यान असलेला हा बोगदा सुमारे 1.5 किलोमीटर लांबीचा आहे. विशेष म्हणजे, या बोगद्याच्या दोन्ही टोकांपासून एकाच वेळी खोदकाम सुरू करण्यात आले होते. 'ड्रिल आणि ब्लास्ट' या नियंत्रित स्फोटक तंत्रज्ञानाचा वापर करून अवघ्या 18 महिन्यांच्या विक्रमी वेळेत हे आव्हानात्मक काम पूर्ण करण्यात आले आहे. या यशामुळे प्रकल्पाचा पुढील मार्ग अधिक सुकर झाला आहे.
सप्टेंबर 2025 मध्ये ठाणे ते वांद्रे-कुर्ला संकुल (BKC) दरम्यानचा पाच किलोमीटर लांबीचा पहिला भूमिगत बोगदा पूर्ण झाला होता. त्यानंतर पालघरमधील हा टप्पा प्रकल्पपूर्तीच्या दिशेने टाकलेले एक महत्त्वाचे पाऊल मानले जात आहे. प्रकल्पाच्या 508 किलोमीटरच्या एकूण मार्गापैकी 27.4 किलोमीटर मार्ग हा बोगद्यातून जाणार आहे. यात समुद्राखालील बोगदे आणि पर्वतीय बोगदे अशा दोन्ही गुंतागुंतीच्या संरचनांचा समावेश आहे. राज्यात एकूण सहा किलोमीटर लांबीचे सात पर्वतीय बोगदे आहेत, तर गुजरातमध्ये 350 मीटरचा एक बोगदा असणार आहे.
या बोगद्याच्या बांधकामात सुरक्षिततेला सर्वोच्च प्राधान्य देण्यात आले आहे. अत्याधुनिक तंत्रज्ञानामुळे भूगर्भीय हालचालींवर 24 तास बारकाईने लक्ष ठेवले गेले. बोगद्यामध्ये योग्य वायुवीजन (Ventilation), अग्निसुरक्षा यंत्रणा आणि आपत्कालीन स्थितीत प्रवाशांच्या बाहेर पडण्यासाठी विशेष मार्गांची तरतूद करण्यात आली आहे, अशी माहिती प्रकल्पातील वरिष्ठ अधिकाऱ्यांनी दिली.
मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन प्रकल्पातील हे यश केवळ तांत्रिक प्रगती नसून, 2027 पर्यंतचे प्रकल्पपूर्तीचे लक्ष्य गाठण्याच्या दिशेने टाकलेले एक आश्वासक पाऊल आहे. आव्हानात्मक भौगोलिक परिस्थिती आणि तांत्रिक अडथळ्यांवर मात करत ज्या वेगाने हे काम सुरू आहे, ते पाहता भारतीय रेल्वेच्या इतिहासातील हा एक महत्वाचा टप्पा ठरणार आहे. पालघरमधील या यशस्वी 'ब्रेक थ्रू'मुळे आता उर्वरित कामाला अधिक गती मिळणार असून, लवकरच प्रवाशांना अत्याधुनिक आणि वेगवान बुलेट ट्रेनच्या प्रवासाचा अनुभव घेता येणार आहे.
