नवी दिल्ली: भारताच्या संरक्षण दलाच्या सुधारणांच्या दृष्टीने केंद्र सरकारने एक अत्यंत महत्त्वाचा निर्णय घेतला आहे. देशाचे नवे 'चीफ ऑफ डिफेन्स स्टाफ' (CDS) म्हणून लेफ्टनंट जनरल एन.एस. राजा सुब्रमणी यांची नियुक्ती करण्यात आली आहे. सीडीएस जनरल अनिल चौहान 30 मे 2026 रोजी त्यांचा कार्यकाळ पूर्ण करून निवृत्त होत आहेत. त्यानंतर तिन्ही सेनादलांच्या समन्वयाची आणि लष्करी कारभाराची महत्त्वाची जबाबदारी लेफ्टनंट जनरल सुब्रमणी यांच्या खांद्यावर असणार आहे.
लष्करी कारकीर्द
लेफ्टनंट जनरल एन.एस. राजा सुब्रमणी यांचा लष्करी प्रवास अत्यंत गौरवशाली राहिला आहे. सुमारे 40 वर्षांच्या प्रदीर्घ कारकिर्दीत त्यांनी देशाच्या विविध भौगोलिक आणि आव्हानात्मक सीमांवर नेतृत्व केले आहे. जम्मू-काश्मीरमधील दहशतवादविरोधी कारवाया असोत, आसाममधील मोहिमा असोत वा पश्चिम सीमेवरील सुरक्षा व्यवस्था, सुब्रमणी यांनी प्रत्येक ठिकाणी आपल्या कौशल्याची छाप पाडली आहे. ते मूळचे '8 गढवाल रायफल्स' या नामांकित तुकडीशी संबंधित असून, त्यांनी लष्कराच्या 'स्ट्राइक कोर'चे नेतृत्वही भूषवले आहे.
लष्करी प्रशासनातील महत्त्वाची पदे
नव्या जबाबदारीपूर्वी सुब्रमणी यांनी लष्करातील अनेक उच्च पदांवर काम केले आहे. सध्या ते राष्ट्रीय सुरक्षा परिषद सचिवालयात 'लष्करी सल्लागार' म्हणून कार्यरत आहेत. त्यापूर्वी 1 जुलै 2024 ते 31 जुलै 2025 या काळात त्यांनी लष्कराचे उपप्रमुख (Vice Chief of the Army Staff) म्हणून कार्यभार सांभाळला होता. तसेच मार्च 2023 ते जून 2024 या काळात त्यांनी 'सेंट्रल कमांड'चे जनरल ऑफिसर कमांडिंग-इन-चीफ म्हणून यशस्वी जबाबदारी पार पाडली आहे. आता ते सैन्य व्यवहार विभागाचे सचिव म्हणूनही कार्य पाहणार आहेत.
शौर्य आणि सन्मानाची मोहोर
देशाप्रती दिलेल्या उत्कृष्ट आणि समर्पित सेवेबद्दल त्यांना अनेक प्रतिष्ठित लष्करी पदकांनी सन्मानित करण्यात आले आहे. त्यांच्या गणवेशावर परम विशिष्ट सेवा पदक, अति विशिष्ट सेवा पदक, सेना पदक आणि विशिष्ट सेवा पदक अशी मानाची पदके झळकत आहेत. त्यांचे प्रगल्भ सामरिक ज्ञान आणि लष्करी रणनीतीमधील नैपुण्य यामुळेच त्यांची या सर्वोच्च पदासाठी निवड करण्यात आली आहे.
भारतीय नौदलातही मोठे फेरबदल
सीडीएस पदाच्या नियुक्तीसोबतच केंद्र सरकारने भारतीय नौदलाच्या प्रमुखपदीही महत्त्वपूर्ण बदल केला आहे. व्हाईस ॲडमिरल स्वामीनाथन हे नौदलाचे नवे प्रमुख (Chief of Naval Staff) म्हणून पदभार स्वीकारतील. सध्या ते मुंबईत पश्चिम नौदल कमांडचे प्रमुख म्हणून कार्यरत आहेत. 31 मे रोजी ते पदभार स्वीकारतील असून त्यांचा कार्यकाळ 31 डिसेंबर 2028 पर्यंत असेल. 1 जुलै 1987 रोजी नौदलात दाखल झालेले स्वामीनाथन हे 'कम्युनिकेशन' आणि 'इलेक्ट्रॉनिक वॉरफेअर'मधील निष्णात तज्ज्ञ मानले जातात.
देशाच्या सामरिक सज्जतेवर शिक्कामोर्तब
एन.एस. राजा सुब्रमणी आणि व्हाईस ॲडमिरल स्वामीनाथन या दोन वरिष्ठ अधिकाऱ्यांच्या नियुक्तीमुळे भारताची संरक्षण व्यवस्था अधिक मजबूत होणार आहे. आधुनिक युद्धतंत्र, तंत्रज्ञानाचा वापर आणि तिन्ही दलांमधील समन्वय (Jointness) वाढवण्यावर सुब्रमणी यांचा भर असेल. बदलत्या जागतिक परिस्थितीत भारताच्या सीमा सुरक्षित ठेवण्यासाठी आणि लष्करी आधुनिकीकरणाला गती देण्यासाठी या नियुक्त्या अत्यंत कळीच्या ठरतील, असा विश्वास संरक्षण तज्ज्ञांकडून व्यक्त केला जात आहे.
