बीड: युद्ध आखातात सुरू असले तरी त्याचे चटके मात्र आता थेट महाराष्ट्राच्या मातीला आणि इथल्या उद्योगांना बसू लागले आहेत. इराण, इस्रायल आणि अमेरिका यांच्यातील वाढत असलेल्या तणावामुळे जागतिक पुरवठा साखळीला 'ग्रहण' लागले असून, त्याचे गंभीर परिणाम बीडमधील लघुउद्योगांपासून ते मुंबईच्या ऐतिहासिक बाजारपेठांपर्यंत दिसू लागले आहेत. सीमेपलीकडे चाललेली ही रक्ताची होळी आता महाराष्ट्रातील सामान्य शेतकरी आणि व्यापाऱ्यांच्या खिशाला कात्री लावणारी ठरत आहे, हे दुर्दैवी वास्तव समोर आले आहे.
बीड जिल्ह्यामध्ये ठिबक सिंचनाचे पाईप बनवणाऱ्या कंपन्यांचे चाक मागील पाच दिवसांपासून पूर्णपणे रुतले आहे. क्रूड ऑईलच्या रिफायनरी बंद पडल्याने ठिबक पाईपसाठी लागणारा आवश्यक कच्चा माल मिळेनासा झाला आहे. कच्च्या तेलाच्या अभावामुळे रिफायनरींमधील उत्पादनच ठप्प झाले असून, जेथे माल उपलब्ध आहे तेथे तो जवळपास दुप्पट किमतीत विकला जात आहे. "यापूर्वी अशा प्रकारची परिस्थिती कधीही उद्भवली नव्हती," अशी हतबलता उद्योज व्यक्त करत आहेत. कच्चा माल महागल्याने उत्पादित होणारे पाईप शेतकऱ्यांना परवडणार नाहीत, परिणामी हे उद्योग आता 'व्हेंटिलेटर'वर आले आहेत.
केवळ उत्पादनच नव्हे, तर दळणवळण व्यवस्थेलाही या युद्धाचा मोठा फटका बसला आहे. आखाती देशांतून होणारी कच्च्या तेलाची आयात घटल्याने वाहनांसाठी लागणारे डिझेल मिळणे कठीण झाले आहे. डिझेलच्या तुटवड्यामुळे मालाची ने-आण करणारी वाहतूक विस्कळीत झाली असून, पुरवठ्याची साखळी पूर्णपणे कोलमडली आहे. याचा थेट परिणाम कृषी आधारित उद्योगांवर होत असून, वेळेत माल न पोहोचल्याने उद्योजकांचे कोट्यवधींचे नुकसान होत आहे.
मुंबईचे मुख्य व्यापारी केंद्र असलेल्या ऐतिहासिक क्रॉफर्ड मार्केटमध्येही आता युद्धाचे सावट गडद झाले आहे. प्रामुख्याने इराण आणि आसपासच्या देशांतून आयात होणारा सुकामेवा आता मिळेनासा झाला आहे. अरबी समुद्रातील मालवाहतूक आणि विमान सेवा विस्कळीत झाल्याने इराणी पिस्ता, खजूर, बेदाणे आणि पाईन नट्स यांची आवक निम्म्याहून कमी झाली आहे. बाजारात मालाचा तुटवडा निर्माण झाल्याने किमती गगनाला भिडल्या आहेत, ज्यामुळे ग्राहकांनीही बाजारपेठेकडे पाठ फिरवली असल्याचे चित्र दिसत आहे.
दुसरीकडे, नाशिकमधील द्राक्ष उत्पादक शेतकरी देखील या जागतिक पेचप्रसंगात अडकले आहेत. द्राक्ष निर्यातीसाठी महत्त्वाचे असलेले आंतरराष्ट्रीय मार्ग युद्धजन्य परिस्थितीमुळे असुरक्षित बनले आहेत. जहाज वाहतुकीचे भाडे वाढल्याने आणि माल पोहोचण्यास विलंब होत असल्याने द्राक्ष निर्यातीवर गंडांतर आले आहे. 'आगीतून फुफाट्यात' अशी अवस्था आता शेतकऱ्यांची झाली असून, एकीकडे निसर्गाचा लहरीपणा आणि दुसरीकडे हे मानवनिर्मित युद्ध अशा दुहेरी संकटात बळीराजा होरपळत आहे.
थोडक्यात सांगायचे तर, जोपर्यंत आखातातील हा तणाव निवळत नाही, तोपर्यंत महाराष्ट्रातील उद्योग आणि बाजारपेठांना अच्छे दिन येणे कठीण दिसत आहे. जागतिक शांतता केवळ राजकारणासाठीच नव्हे, तर बीडमधील एखाद्या छोट्या कारखानदारासाठी आणि नाशिकच्या बागायतदारासाठीही किती महत्त्वाची आहे, हे या संकटाने अधोरेखित केले आहे. आता सर्वांच्या नजरा आंतरराष्ट्रीय स्तरावर होणाऱ्या घडामोडींकडे लागल्या असून, हे युद्ध लवकर थांबावे हीच अपेक्षा व्यक्त होत आहे.
हेही वाचा: LPG Gas Shortage:युद्धाची झळ अशीही! ई-कॉमर्स वेबसाइटवरून इंडक्शन शेगड्या ‘आउट ऑफ स्टॉक’
