पुणे: माघातील ती काळोखी रात्र आज भक्तीच्या प्रकाशाने उजळून निघाली आहे. निमित्त आहे ‘महाशिवरात्री’च्या महापर्वाचे. ‘बम बम भोले’, ‘ओम नमः शिवाय’ आणि ‘हर हर महादेव’ या जयघोषाने सह्याद्रीच्या कडा अन् कडा आज दुमदुमून गेल्या आहेत. पहाटेच्या मंगल मुहूर्तावर सुरू झालेला हा भक्तिसोहळा संपूर्ण महाराष्ट्राला शिवभक्तीच्या रसात चिंब भिजवत असून, राज्याच्या कानाकोपऱ्यातील शिवमंदिरांमध्ये श्रद्धेचा जनसागर उसळल्याचे चित्र पाहायला मिळत आहे.
ज्योतिर्लिंगांच्या नगरीत श्रद्धेचा जागर
राज्यातील पाच महत्त्वाच्या ज्योतिर्लिंगांपैकी एक असलेल्या घृष्णेश्वर मंदिर येथे भक्तांची अभूतपूर्व गर्दी झाली आहे. केवळ महाराष्ट्रच नव्हे, तर परराज्यातूनही शिवभक्त महादेवाच्या चरणी नतमस्तक होण्यासाठी दाखल झाले आहेत.
तर दुसरीकडे, बीड जिल्ह्यातील परळी वैजनाथ मंदिर येथे प्रभू वैद्यनाथाची नयनरम्य ‘अलंकारिक महापूजा’ बांधण्यात आली. मौल्यवान दागदागिन्यांनी मढवलेले देवाचे रूप डोळ्यांत साठवण्यासाठी शिवभक्तांनी मोठी गर्दी केली असून, सायंकाळी जिल्हाधिकाऱ्यांच्या हस्ते होणाऱ्या शासकीय महापूजेची जय्यत तयारी पूर्ण झाली आहे.
त्र्यंबकेश्वर मंदिर नगरीत विद्युत रोषणाईने आसमंत उजळून निघाला असून देशभरातील भाविक गोदावरीच्या तीरावर दाखल झाले आहेत. पुणे जिल्ह्यातील भीमाशंकर मंदिर येथे सध्या विकास आराखड्यांतर्गत मंदिराच्या दुरुस्तीचे आणि सुशोभीकरणाचे काम सुरू असले तरी परंपरेनुसार शासकीय महापूजा संपन्न झाली आहे.
मुंबईत भक्तीचा अथांग समुद्र
दक्षिण मुंबईतील ऐतिहासिक बाबुलनाथ मंदिर येथे मध्यरात्रीपासूनच भाविकांनी सुमारे तीन किलोमीटरच्या रांगा लावल्या आहेत. रखरखत्या उन्हाचा त्रास होऊ नये म्हणून प्रशासनाने पिण्याच्या पाण्याची चोख व्यवस्था केली असून, पोलिसांचा कडक बंदोबस्त तैनात आहे.
ठाणे जिल्ह्यातील अंबरनाथ शिवमंदिर या 966 वर्षे जुन्या प्राचीन मंदिरात दर्शनासाठी बनारससह देशाच्या विविध भागांतून भाविक दाखल झाले आहेत. मंदिराच्या प्राचीन वास्तूला धक्का लागू नये आणि सुरक्षितता जपली जावी, यासाठी यंदा भाविकांना गाभाऱ्याबाहेरूनच दर्शनाची सोय करण्यात आली आहे.
ग्रामीण महाराष्ट्रातही भक्तीचा भाव
केवळ मोठी शहरेच नव्हे, तर ग्रामीण महाराष्ट्रातही महाशिवरात्रीचा उत्साह ओसंडून वाहत आहे. गावागावांतील लहान-मोठ्या मंदिरांना आकर्षक फुलांची सजावट आणि विद्युत रोषणाई करण्यात आली आहे. ‘शिवलीलामृत’ पोथीचे वाचन, भजन आणि कीर्तनांच्या सुरांनी आसमंत भक्तिमय झाला आहे. भाविकांच्या सोयीसाठी अनेक ठिकाणी फराळाचे आणि पिण्याच्या पाण्याचे वाटप स्वयंसेवी संस्थांकडून केले जात आहे. प्रशासकीय यंत्रणा आणि पोलीस दल अहोरात्र कष्ट घेत असून, कुठेही अनुचित प्रकार घडणार नाही याची खबरदारी घेतली जात आहे.
अध्यात्म आणि विज्ञानाचा संगम
आजची महाशिवरात्री ही केवळ उपवास आणि प्रार्थनेची रात्र नसून, ती आत्मचिंतनाची रात्र मानली जाते. “शिव” म्हणजे कल्याणकारी आणि “रात्री” म्हणजे विश्रांती. या पवित्र दिवशी भक्त आपल्या अंतर्मनातील अंधकार दूर करण्याचा संकल्प करत आहेत. निसर्गाचे रक्षण आणि मानवतेचे कल्याण हीच खरी शिवभक्ती, हा संदेश आजच्या उत्सवातून अधोरेखित होत आहे.
संपूर्ण महाराष्ट्र आज खऱ्या अर्थाने ‘कैलास’ बनला असून, भक्तीच्या या महाकुंभात प्रत्येक शिवभक्त न्हाऊन निघाला आहे.
