नागपूर: निसर्गाचा लहरीपणा सध्या महाराष्ट्राला चांगलाच अनुभवयाला मिळत आहे. एकीकडे 'मार्च' महिन्याच्या अखेरीसच वैशाख वणव्यासारख्या उन्हाच्या झळांनी अंगाची लाहीलाही होत आहे, तर दुसरीकडे अस्मानी संकटासारखे अवकाळी पावसाचे ढग दाटून येत आहेत. वाढत्या कमाल तापमानामुळे संपूर्ण कोकणपट्टीत सध्या उकाड्याने आणि दमट हवामानाने नागरिक हैराण झाले असून घामाच्या धारा वाहू लागल्या आहेत. अशा या दुहेरी कोंडीत, हवामान विभागाने आज 24 मार्च 2026 रोजी राज्याच्या काही भागांसाठी सतर्कतेचा इशारा म्हणजेच 'येलो अलर्ट' जारी केला असून, कुठे उन्हाचा चटका तर कुठे ढगांचा गडगडाट अशी संमिश्र स्थिती पाहायला मिळणार आहे. दुपारच्या वेळी घराबाहेर पडणे आता नागरिकांसाठी अत्यंत त्रासदायक ठरू लागले आहे.
या वातावरणीय बदलांमागे हवेचे प्रवाह कारणीभूत ठरत आहेत. सध्या सीमांध्र आणि लगतच्या परिसरावर चक्राकार वारे वाहत असून, विदर्भापासून मराठवाडा, कर्नाटक आणि तमिळनाडूमार्गे थेट मन्नारच्या आखातापर्यंत हवेचा कमी दाबाचा पट्टा सक्रिय झाला आहे. याच परिणामामुळे तापमानात मोठी तफावत दिसून येत आहे. देशभराचा विचार केल्यास सोमवारी 23 मार्च 2026 रोजी आंध्र प्रदेशातील कर्नूल येथे उच्चांकी 38.5 अंश सेल्सिअस, तर हरियानातील भिवनी येथे नीचांकी 12.0 अंश तापमानाची नोंद झाली. राज्याच्या बाबतीत सांगायचे तर, वाशीममध्ये 37.6 अंश सेल्सिअससह सर्वाधिक उन्हाचा चटका जाणवला, तर धुळ्यातील कृषी महाविद्यालयात राज्यातील सर्वांत कमी म्हणजेच 13.4 अंश सेल्सिअस तापमानाची नोंद करण्यात आली आहे.
हवामान खात्याने दिलेल्या ताज्या अंदाजानुसार, राज्यात पुढील तीन दिवस विदर्भ आणि मराठवाड्यात काही ठिकाणी पावसाची शक्यता आहे. आज मध्य महाराष्ट्र आणि मराठवाड्यातील सोलापूर, धाराशिव, लातूर तसेच नांदेड या जिल्ह्यांमध्ये विजांच्या कडकडाटासह वादळी पावसाचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे. या पार्श्वभूमीवर या जिल्ह्यांना प्रशासनाने 'येलो अलर्ट' दिला आहे. दुसरीकडे, किनारपट्टीच्या भागात म्हणजेच मुंबई, ठाणे आणि रायगड या जिल्ह्यांमध्ये उष्णतेची लाट आणि प्रचंड दमट हवामान राहण्याची शक्यता असल्याने येथेही हवामान विभागाने 'येलो अलर्ट' जारी केला आहे. उर्वरित महाराष्ट्रात मात्र उन्हाचा कडाका अधिकच तीव्र होण्याची चिन्हे आहेत.
हेही वाचा: Iran-Israel War End : अखेर इराण-इस्रायल युद्ध संपणार? तारीखही आली समोर पण…
राज्यातील प्रमुख शहरांच्या तापमानावर (कमाल आणि किमान अंश सेल्सिअसमध्ये) नजर टाकल्यास उन्हाच्या वाढत्या तीव्रतेची कल्पना येते. पश्चिम आणि उत्तर महाराष्ट्रात पुणे (35.7, 17.7), अहिल्यानगर (34.9, 16.3), धुळे (34.0, 13.4), जळगाव (किमान 18.6), जेऊर (35.5, 17.5), कोल्हापूर (35.3, 21.6), तर थंड हवेचे ठिकाण असलेल्या महाबळेश्वरमध्येही (29.1, 18.6) अशी तापमानाची नोंद झाली आहे. मालेगाव (36.4, 15.2), नाशिक (33.6, 16.6), निफाड (35.0, 13.5), सांगली (36.4, 20.6), सातारा (35.7, 19.0) आणि सोलापूर (37.2, 22.0) येथे उन्हाचा चटका चांगलाच जाणवत आहे. कोकण किनारपट्टीवरील सांताक्रूझ (36.4, 21.6), डहाणू (32.1, 21.9) तर रत्नागिरी (34.7, 21.5) अंश सेल्सिअस तापमान नोंदवले गेले.
मराठवाडा आणि विदर्भातही सूर्याची आग ओकणारी रूपे पाहायला मिळत आहेत. छत्रपती संभाजीनगर (34.6, 18.4), धाराशिव (35.0, 19.8), परभणी (35.5, 19.1), परभणी कृषी केंद्र (34.5, 15.0) अशी तापमानाची स्थिती होती. विदर्भातील अकोला (36.9, 20.3), अमरावती (36.8, 20.0), भंडारा (33.6, 20.0), बुलढाणा (35.0, 21.2), ब्रह्मपुरी (35.8, 18.8), चंद्रपूर (36.0, 20.8), गडचिरोली (35.2, 19.6), गोंदिया (33.0, 17.6) तसेच नागपूर (34.6, 17.4) अशी कमाल आणि किमान तापमानाची स्थिती होती. सरासरीचा विचार केल्यास विदर्भात कमाल तापमान सर्वाधिक 37.6 अंश तर कोकणात 36.4 अंशांवर पोहोचले असून, उत्तर महाराष्ट्रात सर्वांत कमी 13.4 अंश किमान तापमानाची नोंद झाली आहे. पश्चिम महाराष्ट्रात सरासरी कमाल तापमान 37.2 आणि मराठवाड्यात 35.5 अंशांपर्यंत नोंदवले गेले आहे.
एकंदरीतच, हवामानातील हा लपंडाव पाहता नागरिकांनी विशेष काळजी घेण्याची वेळ आली आहे. वाढत्या तापमानामुळे उष्माघाताचा धोका टाळण्यासाठी घराबाहेर पडताना पुरेशी काळजी घ्यावी आणि भरपूर पाणी प्यावे. त्याचबरोबर, ज्या जिल्ह्यांमध्ये वादळी पावसाचा इशारा देण्यात आला आहे, तेथील बळीराजाने काढणीला आलेल्या पिकांची आणि जनावरांची योग्य ती सुरक्षा व्यवस्था करावी, असे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात येत आहे. निसर्गाच्या या दुहेरी तडाख्याला सामोरे जाताना सतर्कता बाळगणे हेच सर्वाधिक हिताचे ठरणार आहे.
