राज्यातील अनेक भाग अजूनही समाधानकारक पावसाच्या प्रतीक्षेत आहेत. जुलै महिना अर्ध्यावर आला असला तरी अनेक जिल्ह्यांमध्ये अपेक्षित पर्जन्य झालेला नाही. हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, पुढील किमान पाच दिवस राज्यातील बहुतांश भागांत जोरदार पावसाची शक्यता कमी असून कोरड्या हवामानाची स्थिती कायम राहण्याची शक्यता आहे. त्यामुळे शेतीसह पाणी व्यवस्थापनाबाबत चिंता वाढू लागली आहे.
मान्सूनच्या सुरुवातीच्या टप्प्यात मुंबई, कोकण, पुणे आणि घाटमाथा परिसरात चांगला पाऊस झाला होता. काही ठिकाणी अतिवृष्टीची नोंदही झाली. मात्र, त्यानंतर पावसाचा वेग अचानक मंदावला. विशेषतः मराठवाडा आणि राज्याच्या अंतर्गत भागांमध्ये अद्यापही पावसाची मोठी तूट कायम असल्याचे चित्र आहे.
लातूर, बीड, परभणी, सोलापूर आणि यवतमाळसह अनेक जिल्ह्यांमध्ये सरासरीपेक्षा कमी पाऊस झाला आहे. याचा थेट परिणाम खरीप हंगामावर होत असून अनेक शेतकऱ्यांसमोर दुबार पेरणीचे संकट उभे राहण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. पिकांना आवश्यक ओलावा मिळत नसल्याने शेतकरी चिंतेत आहेत.
हवामान तज्ज्ञांच्या मते, सध्या सक्रिय असलेल्या वातावरणीय प्रणाली कमकुवत झाल्यामुळे पावसाचा जोर कमी झाला आहे. काही दिवसांपूर्वी घाटमाथा परिसरात ५०० ते ६०० मिलिमीटरपर्यंत पावसाची नोंद झाली होती. मात्र, गेल्या दोन दिवसांत अनेक ठिकाणी पर्जन्यमान अत्यल्प किंवा शून्यावर आले आहे. त्यामुळे राज्यभर पावसाने तात्पुरती विश्रांती घेतल्याचे चित्र दिसत आहे.
यंदाच्या मान्सूनवर एल निनो या हवामान घटकाचाही परिणाम जाणवत असल्याचे तज्ज्ञांचे मत आहे. या परिस्थितीमुळे पावसाचे वितरण असमान झाले असून काही भागांत अतिवृष्टी तर अनेक भागांत कमी पाऊस अशी स्थिती निर्माण झाली आहे.
दरम्यान, पुढील महिन्यात मान्सून पुन्हा सक्रिय होण्याची शक्यता हवामान विभागाने व्यक्त केली आहे. जून ते सप्टेंबर या कालावधीत एकूण पर्जन्यमान सामान्यच्या तुलनेत काही प्रमाणात कमी राहण्याचा अंदाज वर्तवण्यात आला आहे. यामुळे प्रशासनानेही पाणीसाठ्याचे नियोजन आणि दुष्काळसदृश परिस्थितीचा सामना करण्यासाठी आवश्यक उपाययोजना सुरू केल्या आहेत.
हवामान विभागाने नागरिकांसह शेतकऱ्यांनी अधिकृत अंदाजावर लक्ष ठेवावे आणि पावसाच्या स्थितीनुसार शेतीचे नियोजन करावे, असे आवाहन केले आहे.
