महाराष्ट्रातील नागरिक आणि शेतकरी ज्या मान्सूनची आतुरतेने वाट पाहत आहेत, त्या पावसाच्या आगमनाचा वेग सध्या मंदावल्याचे चित्र दिसत आहे. राज्याच्या काही भागांत पावसाच्या हलक्या सरी सुरू असल्या तरी मान्सूनची पुढील प्रगती अपेक्षित वेगाने होत नसल्याचे हवामान विभागाच्या निरीक्षणातून स्पष्ट झाले आहे.
गेल्या काही दिवसांत मान्सूनने कोकण आणि दक्षिण महाराष्ट्रातील काही भागांमध्ये प्रवेश केला होता. सिंधुदुर्ग, कोल्हापूर, सांगली, रत्नागिरी, सातारा आणि सोलापूर परिसरात मान्सूनची उपस्थिती नोंदवण्यात आली. मात्र त्यानंतर त्याची वाटचाल संथ झाली असून राज्यातील अनेक जिल्हे अद्यापही जोरदार पावसाच्या प्रतीक्षेत आहेत.
भारतीय हवामान विभागाच्या अंदाजानुसार, पुढील काही दिवस राज्यातील विविध भागांत हलक्या ते मध्यम स्वरूपाच्या पावसाची शक्यता आहे. विशेषतः कोकण किनारपट्टी, विदर्भ आणि काही मध्य महाराष्ट्रातील जिल्ह्यांमध्ये मेघगर्जनेसह पावसाचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे. याच पार्श्वभूमीवर काही जिल्ह्यांसाठी यलो अलर्ट जारी करण्यात आला आहे.
हवामान तज्ज्ञांच्या मते, सध्या पडणारा पाऊस हा पूर्णपणे नियमित मान्सूनचा नसून काही प्रमाणात पूर्वमोसमी किंवा स्थानिक हवामान बदलांमुळे निर्माण झालेला आहे. त्यामुळे सर्व भागांमध्ये सातत्याने पाऊस पडेलच असे नाही. काही ठिकाणी वादळी वाऱ्यासह सरी कोसळू शकतात, तर काही भाग कोरडे राहू शकतात.
दरम्यान, विदर्भातील काही जिल्ह्यांमध्ये वातावरणात अस्थिरता निर्माण झाली असून वादळी पावसाची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. तर पालघरसह काही किनारी भागांमध्ये उष्ण आणि दमट हवामान कायम राहण्याचा अंदाज आहे. त्यामुळे उकाड्याचा त्रासही नागरिकांना सहन करावा लागू शकतो.
हवामान विभागाच्या माहितीनुसार, बंगालच्या उपसागरातील अनुकूल परिस्थितीमुळे ईशान्य भारतातील बहुतांश राज्यांमध्ये मान्सून सक्रिय झाला आहे. सिक्कीम आणि पश्चिम बंगालच्या डोंगराळ भागातही मान्सून पोहोचला आहे. मात्र अरबी समुद्रातील परिस्थिती सध्या पूर्णपणे पोषक नसल्यामुळे महाराष्ट्रातील प्रगती अपेक्षेइतकी वेगवान झालेली नाही.
तज्ज्ञांच्या अंदाजानुसार, पुढील तीन ते चार दिवसांत परिस्थितीत काही प्रमाणात सुधारणा होऊ शकते. मध्य अरबी समुद्रातील हवामान अनुकूल झाल्यास महाराष्ट्रातील आणखी काही भागांमध्ये मान्सूनचा विस्तार होण्याची शक्यता आहे. यासोबतच कर्नाटक, तेलंगणा, आंध्र प्रदेश, तमिळनाडू तसेच पूर्व भारतातील काही राज्यांमध्येही मान्सून पुढे सरकण्याचा अंदाज व्यक्त करण्यात आला आहे.
शेतकऱ्यांसाठी ही परिस्थिती महत्त्वाची मानली जात आहे. अनेक भागांमध्ये पेरणीसाठी शेतकरी पावसाची वाट पाहत आहेत. त्यामुळे पुढील काही दिवसांतील मान्सूनची हालचाल आणि पावसाचा वेग याकडे संपूर्ण राज्याचे लक्ष लागले आहे.
