LPG Crisis India: जागतिक पातळीवर सुरू असलेल्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर इंधनपुरवठ्यावर परिणाम होत असताना भारतासाठी दिलासा देणारी एक महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. परदेशातून मोठ्या प्रमाणात एलपीजी (द्रवरूप पेट्रोलियम वायू) घेऊन एक जहाज गुजरातमधील मुंद्रा बंदरात पोहोचले आहे. या जहाजातून देशात मोठ्या प्रमाणावर घरगुती गॅसचा पुरवठा होणार असून सध्याच्या परिस्थितीत ही एक महत्त्वाची घडामोड मानली जात आहे.
मध्य पूर्वेतील तणावामुळे समुद्री मार्गांवर निर्बंध वाढले आहेत. विशेषतः स्ट्रेट ऑफ हॉर्मुज या महत्त्वाच्या जलमार्गावर नियंत्रण वाढल्याने तेल आणि गॅस वाहतूक प्रभावित होत आहे. अशा परिस्थितीत भारताने कूटनीतिक पातळीवर केलेल्या प्रयत्नांमुळे काही जहाजांना सुरक्षित मार्ग मिळत असल्याचे दिसून येत आहे. त्यातूनच हे एलपीजी वाहून आणणारे जहाज भारतात यशस्वीरित्या पोहोचले आहे.
या जहाजामध्ये तब्बल 46 हजार मेट्रिक टन एलपीजी आणण्यात आले आहे. साध्या भाषेत सांगायचे झाले तर, एक मेट्रिक टन म्हणजे 1000 किलो. या प्रमाणानुसार एकूण गॅस सुमारे 4 कोटी 60 लाख किलो इतका होतो. आता याच गॅसपासून किती घरगुती सिलेंडर भरता येतील, हा प्रश्न अनेकांच्या मनात निर्माण होतो.
भारतामध्ये घरगुती गॅस सिलेंडर साधारणतः 14.2 किलोचा असतो. त्या हिशोबाने या संपूर्ण गॅसचा विचार केला तर सुमारे 32 लाखांहून अधिक सिलेंडर भरता येऊ शकतात. म्हणजेच एका जहाजातून आलेला गॅस लाखो कुटुंबांच्या स्वयंपाकासाठी उपयोगी पडणार आहे. त्यामुळे सध्याच्या संभाव्य गॅस तुटवड्याच्या पार्श्वभूमीवर हा मोठा दिलासा मानला जात आहे.
#WATCH | Gujarat: LPG tanker Shivalik, which crossed the Strait of Hormuz, arrives at the Mundra Port. pic.twitter.com/3E1T1DY4ut — ANI (@ANI) March 16, 2026
दरम्यान, भारतातील एलपीजी वापरात गेल्या काही वर्षांत मोठी वाढ झाली आहे. देशातील घरगुती गॅस ग्राहकांची संख्या झपाट्याने वाढली असून आता ती 33 कोटींच्या पुढे गेली आहे. काही वर्षांपूर्वी हीच संख्या जवळपास निम्मी होती. यावरून देशातील स्वयंपाकासाठी गॅसचा वापर किती वेगाने वाढत आहे, याची कल्पना येते.
मात्र, मागणी वाढत असताना देशांतर्गत उत्पादन त्या वेगाने वाढलेले नाही. सध्या भारताला लागणाऱ्या एलपीजीपैकी मोठा हिस्सा आयातीवर अवलंबून आहे. विशेषतः कतर आणि यूएईसारख्या देशांकडून मोठ्या प्रमाणावर गॅस आयात केला जातो. त्यामुळे आंतरराष्ट्रीय घडामोडींचा थेट परिणाम भारतातील गॅस पुरवठ्यावर होत असतो.
सरकारकडून सध्या घरगुती वापरासाठी गॅस पुरवठ्याला प्राधान्य देण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत. बंदरांवर आलेल्या गॅसचे वितरण शक्य तितक्या लवकर करण्यावर भर दिला जात आहे. त्यामुळे नागरिकांना गॅसचा तुटवडा जाणवू नये, यासाठी प्रयत्न सुरू आहेत.
एकूणच, जागतिक संकटाच्या पार्श्वभूमीवर भारतात आलेली ही एलपीजीची मोठी खेप दिलासा देणारी असली तरी दीर्घकालीन उपाययोजनांची गरज अधोरेखित होत आहे. भविष्यातील गरजा लक्षात घेता देशाने उत्पादन वाढवणे आणि पर्यायी ऊर्जा स्रोतांचा विचार करणेही तितकेच महत्त्वाचे ठरणार आहे.
