वाहन चालवायला शिकणे म्हणजे फक्त स्टीयरिंग पकडणे एवढेच नसते. त्यासाठी वैध ड्रायव्हिंग लायसन्स असणे आवश्यक असते. मात्र त्याआधी एक महत्त्वाचा टप्पा येतो, तो म्हणजे लर्निंग लायसन्स. अनेकजण याकडे दुर्लक्ष करतात, पण प्रत्यक्षात वाहन चालवण्याची अधिकृत सुरुवात याच परवान्यापासून होते. आता हा परवाना मिळवण्यासाठी प्रादेशिक परिवहन कार्यालयाच्या वारंवार फेऱ्या मारण्याची गरज नाही. घरबसल्या ऑनलाईन पद्धतीने लर्निंग लायसन्ससाठी अर्ज करता येतो.
पहिल्यांदाच वाहन परवाना काढणाऱ्या व्यक्तींसाठी लर्निंग लायसन्स हा अत्यंत महत्त्वाचा टप्पा आहे. जर कोणी परवान्याशिवाय वाहन चालवताना आढळले, तर दंडही आकारला जाऊ शकतो. त्यामुळे आधी योग्य पद्धतीने लर्निंग लायसन्स काढणे गरजेचे आहे. हा परवाना मिळाल्यानंतर पुढील कायमस्वरूपी ड्रायव्हिंग लायसन्सची प्रक्रिया तुलनेने सोपी होते.
लर्निंग लायसन्ससाठी ऑनलाईन अर्ज करण्यासाठी सर्वप्रथम परिवहन विभागाच्या अधिकृत संकेतस्थळावर जावे लागते. संकेतस्थळ उघडल्यानंतर ‘ऑनलाईन सेवा’ या विभागात जाऊन ‘ड्रायव्हिंग लायसन्स संबंधित सेवा’ हा पर्याय निवडावा लागतो. त्यानंतर तुमचे राज्य निवडावे लागते, कारण प्रत्येक राज्यातील परिवहन व्यवस्था वेगवेगळ्या पद्धतीने कार्यरत असते. राज्य निवडल्यानंतर ‘लर्निंग लायसन्ससाठी अर्ज करा’ हा पर्याय निवडून पुढील प्रक्रिया सुरू करता येते.
यानंतर अर्जदाराकडे आधीपासून कोणतेही ड्रायव्हिंग लायसन्स किंवा लर्निंग लायसन्स नसल्याची पुष्टी करावी लागते. पुढे वाहनाची श्रेणी निवडावी लागते, जसे की दुचाकी किंवा चारचाकी. ही माहिती अचूक भरली जाणे अत्यंत आवश्यक असते, कारण पुढील सर्व प्रक्रिया याच तपशीलांवर आधारित असते. त्यानंतर आधार क्रमांकाशी जोडून किंवा त्याशिवाय अर्जाची प्रक्रिया पूर्ण करता येते. आधार क्रमांक जोडल्यास अनेक वैयक्तिक तपशील आपोआप भरले जातात आणि वेळही वाचतो.
पुढील टप्प्यात ऑनलाईन अर्ज फॉर्म भरावा लागतो. या फॉर्ममध्ये वैयक्तिक माहिती, पत्ता आणि इतर आवश्यक तपशील द्यावे लागतात. फॉर्म सादर केल्यानंतर ऑनलाईन शुल्क भरावे लागते. शुल्क भरल्यानंतर काही प्रकरणांमध्ये ऑनलाईन चाचणीसाठी वेळ निश्चित करावा लागतो किंवा थेट ऑनलाईन चाचणी देता येते. ही चाचणी मुख्यतः वाहतूक नियम आणि वाहतूक चिन्हांवर आधारित असते. चाचणी उत्तीर्ण झाल्यानंतर लर्निंग लायसन्स मंजूर होते आणि ते ऑनलाईन डाउनलोडही करता येते.
या प्रक्रियेसाठी काही आवश्यक कागदपत्रे सादर करावी लागतात. यामध्ये वयाचा पुरावा, पत्त्याचा पुरावा आणि काही प्रकरणांमध्ये वैद्यकीय प्रमाणपत्र आवश्यक असते. याशिवाय पासपोर्ट आकाराचा फोटोही अपलोड करावा लागतो. जर आधार कार्डाचा वापर केला असेल, तर अनेक कागदपत्रांची आवश्यकता कमी होते, कारण त्यातील माहिती आधीच पडताळलेली असते. त्यामुळे घरबसल्या सोप्या पद्धतीने लर्निंग लायसन्स मिळवणे आता अधिक सोपे झाले आहे.
