वॉशिंग्टन : अमेरिकेत भारतीय वंशाचे उद्योगपती बंकिम ब्रह्मभट्ट यांच्या विरोधात तब्बल 500 मिलियन डॉलर (सुमारे 4 हजार कोटी रुपये) फसवणुकीचा गंभीर आरोप करण्यात आला आहे. त्यांच्यावर अमेरिकेतील नामांकित गुंतवणूक कंपनी ब्लॅकरॉक आणि इतर वित्तीय संस्थांना फसवून मोठ्या प्रमाणात आर्थिक गैरव्यवहार केल्याचा आरोप आहे. या प्रकरणामुळे अमेरिकेच्या कॉर्पोरेट क्षेत्रात मोठी खळबळ उडाली आहे.
आरोप काय आहेत?
एका खात्रीशीर अहवालानुसार, बंकिम ब्रह्मभट्ट हे ब्रॉडबँड टेलिकॉम आणि ब्रिजवॉइस इन्क. या दूरसंचार कंपन्यांचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) आहेत. ब्लॅकरॉकच्या मालकीच्या एचपीएस इन्व्हेस्टमेंट पार्टनर्स आणि इतर वित्तसंस्थांनी त्यांच्या कंपन्यांना मागील काही वर्षांत मोठ्या प्रमाणात कर्ज दिलं होतं. हे कर्ज ग्राहकांकडून येणाऱ्या पैशांच्या हमीवर देण्यात आलं होतं. तथापि, तपासात समोर आलं की कर्जासाठी दाखवलेली ही खाती बनावट होती. आरोपानुसार, ब्रह्मभट्ट यांनी खोटे बिल, करारपत्रे, ईमेल आणि आर्थिक अहवाल तयार करून कर्ज मंजूर करून घेतले. या पैशांचा मोठा हिस्सा भारत आणि मॉरिशस येथील विदेशी खात्यांमध्ये वळवला गेला असल्याचं प्राथमिक चौकशीत स्पष्ट झालं आहे.
कर्जाची रक्कम आणि गैरव्यवहाराचा कालावधी
एचपीएस इन्व्हेस्टमेंट पार्टनर्सने 2020 मध्ये बंकिम ब्रह्मभट्ट यांच्या कंपन्यांना कर्ज देण्यास सुरुवात केली. सुरुवातीला दिलेली रक्कम 385 मिलियन डॉलर, तर नंतर 2024 मध्ये ती वाढवून 430 मिलियन डॉलर करण्यात आली. मात्र, या व्यवहारांमध्ये आर्थिक गैरव्यवहार आणि बनावट दस्तऐवजांचा वापर झाल्याचं नंतर उघड झालं. ब्लॅकरॉकने दाखल केलेल्या तक्रारीत नमूद केलं आहे की, ब्रह्मभट्ट यांनी तयार केलेली आर्थिक माहिती पूर्णपणे काल्पनिक होती, आणि अनेक व्यवहार केवळ कागदोपत्री दाखवले गेले. जेव्हा कंपनीच्या अधिकाऱ्यांनी चौकशी सुरू केली, तेव्हा बंकिम ब्रह्मभट्ट यांनी सुरुवातीला सर्व आरोप फेटाळले आणि नंतर त्यांनी संपर्क टाळायला सुरुवात केली.
तपास आणि पुढील कारवाई
जुलै महिन्यात एचपीएसच्या एका अधिकाऱ्याने न्यूयॉर्कमधील गार्डन सिटी ऑफिसला भेट दिली, पण ऑफिस पूर्णपणे बंद असल्याचं आढळलं. यानंतर अमेरिकन वित्तीय यंत्रणांनी तपास सुरू केला असून, ब्रह्मभट्ट सध्या भारतात असल्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. BNP Paribas बँकेने या व्यवहारांमध्ये मध्यस्थी केली होती, आणि आता ती देखील तपासाच्या कक्षेत आली आहे. एचपीएस आणि ब्लॅकरॉक या दोन्ही कंपन्या कर्जाची वसुली आणि नुकसानभरपाईसाठी प्रयत्न करत आहेत. हा प्रकार अमेरिकेतील गेल्या काही वर्षांतील सर्वात मोठ्या कॉर्पोरेट फसवणुकींपैकी एक मानला जात आहे. या प्रकरणामुळे भारतीय व्यावसायिक समुदायातही चर्चा रंगली आहे. स्वतः बंकिम ब्रह्मभट्ट यांनी मात्र सर्व आरोप नाकारले असून, त्यांनी “मी कोणताही गैरव्यवहार केलेला नाही, हे सर्व व्यावसायिक मतभेद आहेत,” असं स्पष्ट केलं आहे. सध्या अमेरिकेतील तपास यंत्रणा आर्थिक व्यवहारांचे सर्व पुरावे गोळा करत असून, प्रकरण आंतरराष्ट्रीय आर्थिक गुन्हेगारीच्या चौकटीत गेले आहे.
