नवी दिल्ली: देशभरात सध्या उष्णतेची तीव्र लाट पसरली असून, अनेक भागांमध्ये तापमानाने विक्रमी पातळी गाठली आहे. उपलब्ध जागतिक तापमान आकडेवारीनुसार, जगातील सर्वाधिक उष्ण 100 शहरांपैकी तब्बल 95 शहरे भारतात असल्याचे चित्र समोर आले आहे. त्यामुळे भारत सध्या जागतिक उष्णतेच्या केंद्रस्थानी असल्याची चिंता व्यक्त केली जात आहे.
उत्तर, मध्य आणि पूर्व भारतात उष्णतेची लाट विशेषतः तीव्र असून, अनेक ठिकाणी तापमान 40 अंश सेल्सिअसच्या पुढे गेले आहे. काही शहरांमध्ये तर तापमान 45 अंशांच्या जवळ पोहोचले आहे. या वाढत्या तापमानामुळे उन्हाळ्याच्या आधीच उष्णतेची झळ नागरिकांना सहन करावी लागत आहे.
नागपूर आणि अकोला या शहरांमध्ये तापमान अनुक्रमे 44 ते 45 अंशांदरम्यान नोंदवले गेले असून, येथे उष्णतेची तीव्रता अत्यंत गंभीर मानली जात आहे. तसेच लखनऊ येथे 42-43 अंश, दिल्ली येथे 42-44 अंश आणि भुवनेश्वर येथे 41-42 अंश तापमानाची नोंद झाली आहे. या सर्व शहरांमध्ये उष्णतेची पातळी ‘अत्यंत उच्च’ ते ‘गंभीर’ श्रेणीत पोहोचली आहे.
? Heatwave Alert | 27 April ? Heatwave conditions are likely to persist over parts of Central & Northwest India today, with gradual relief expected soon. Stay safe and take precautions ?
? Keep yourself hydrated-drink water frequently
? Wear light-colored, loose cotton… pic.twitter.com/WGnmsBAgze — India Meteorological Department (@Indiametdept) April 27, 2026
ही उष्णतेची लाट केवळ शहरांपुरती मर्यादित नसून ग्रामीण भागालाही मोठ्या प्रमाणात प्रभावित करत आहे. वाढत्या तापमानामुळे नागरिकांच्या आरोग्यावर गंभीर परिणाम होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. उष्माघात, निर्जलीकरण आणि इतर उष्णतासंबंधित आजारांचे प्रमाण वाढण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
याशिवाय, पाण्याची टंचाई ही देखील मोठी समस्या ठरत आहे. अनेक भागांमध्ये जलस्रोत आटण्याच्या स्थितीत असून, शेती आणि पिण्याच्या पाण्यावर ताण वाढत आहे. त्याचबरोबर वीजेची मागणीही प्रचंड वाढली आहे, कारण नागरिकांना उष्णतेपासून बचावासाठी शीतकरण यंत्रणांवर अवलंबून राहावे लागत आहे.
#WeatherUpdate | The India Meteorological Department issues detailed heatwave guidance and advisories. As per the latest assessment, maximum temperatures in many parts of northwest, central and peninsular India are currently ranging between 40°C to 44°C.@Indiametdept… pic.twitter.com/koztUemwuc — All India Radio News (@airnewsalerts) April 25, 2026
तज्ञांच्या मते, ही परिस्थिती हवामान बदलाशी संबंधित तीव्र हवामान घटनांची वाढती तीव्रता दर्शवते. भारतातील उष्ण शहरांची वाढती संख्या ही केवळ तात्पुरती समस्या नसून, दीर्घकालीन पर्यावरणीय बदलांचे संकेत मानले जात आहेत. त्यामुळे भविष्यात अशा उष्णतेच्या लाटा अधिक तीव्र आणि वारंवार होण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
