नवी दिल्ली: नव्या वर्षाच्या सुरुवातीलाच वाहनधारकांसाठी केंद्र सरकार आणि भारतीय राष्ट्रीय महामार्ग प्राधिकरणाने (NHAI) एक अत्यंत दिलासादायक निर्णय घेतला आहे. टोल नाक्यांवरील प्रवास अधिक सुसह्य करण्यासाठी आणि तांत्रिक अडथळे दूर करण्यासाठी FASTag च्या नियमांमध्ये महत्त्वपूर्ण बदल करण्यात आले आहेत. 1 फेब्रुवारी 2026 पासून ही नवी नियमावली लागू होणार असून, यामुळे वाहन मालकांना वारंवार कराव्या लागणाऱ्या कागदपत्रांच्या कसरतीतून सुटका मिळणार आहे.
या निर्णयातील सर्वात महत्त्वाचा बदल म्हणजे 'केवायव्ही' (Know Your Vehicle, KYV) प्रक्रिया रद्द करण्यात आली आहे. यापूर्वी नवीन फास्टॅग घेण्यासाठी किंवा जुना अपडेट ठेवण्यासाठी वाहनधारकांना स्वतंत्रपणे KYV प्रक्रिया पूर्ण करावी लागत असे. मात्र, 1 फेब्रुवारीनंतर नवीन फास्टॅग जारी करण्यापूर्वीच सर्व आवश्यक पडताळणी थेट 'VAHAN' डेटाबेसद्वारे केली जाईल. यामुळे वाहनधारकांना आता वेगळी कागदपत्रे सादर करण्याची किंवा दीर्घ प्रक्रियेतून जाण्याची आवश्यकता उरणार नाही.
ज्यांच्याकडे आधीपासूनच सक्रिय (Active) फास्टॅग आहेत, त्यांच्यासाठी देखील हा निर्णय मोठा दिलासा देणारा आहे. आता सध्याच्या फास्टॅग धारकांना त्यांचे केवायव्ही अपडेट करण्याची गरज भासणार नाही. अनेकदा केवायसी किंवा केवायव्ही अपडेट नसल्यामुळे फास्टॅग अचानक 'ब्लॅकलिस्ट' किंवा निष्क्रिय केले जात असत, ज्यामुळे टोल नाक्यांवर वाहनचालक आणि कर्मचाऱ्यांमध्ये वादाचे प्रसंग घडायचे. आता केवळ तक्रार प्राप्त झाल्यास किंवा गैरवापराची शंका आल्यासच संबंधित वाहनाची तपासणी केली जाईल.
महामार्ग प्राधिकरणाने "एक वाहन, एक फास्टॅग" (One Vehicle, One FASTag) या नियमाची अंमलबजावणी अधिक कडक करण्याचे ठरवले आहे. एकाच फास्टॅगचा वापर अनेक वाहनांसाठी करणे किंवा बनावट फास्टॅग वापरणे यावर आता तंत्रज्ञानाच्या मदतीने करडी नजर ठेवली जाणार आहे. कमर्शिअल म्हणजेच व्यावसायिक वाहनांसाठी मात्र काही नियम वेगळे असू शकतात, ज्याची स्पष्टता लवकरच अधिकृतरीत्या दिली जाईल.
एकूणच, या निर्णयामुळे टोल प्लाझावरील रांगा कमी होण्यास मदत होईल आणि इंधन व वेळ या दोन्हीची बचत होणार आहे. प्रवाशांना विनाअडथळा प्रवास करता यावा, हाच या बदलांमागचा मुख्य उद्देश आहे. त्यामुळे आता वाहनधारकांना तांत्रिक अपडेट्सची चिंता न करता महामार्गावरून सुसाट धावता येणार आहे.
