Expiry Date vs Best Before:आपण रोजच्या आयुष्यात अनेक वस्तू विकत घेतो, खाद्यपदार्थ, औषधे किंवा सौंदर्यप्रसाधने. पण या वस्तूंवर छापलेल्या तारखांकडे आपण नेहमीच गांभीर्याने पाहतो का? बहुतांश वेळा 'Expiry Date' आणि 'Best Before' या दोन संज्ञा आपल्याला सारख्याच वाटतात. यामुळे अनेकदा गोंधळ होतो, काही लोक अजूनही वापरण्यास योग्य असलेले पदार्थ फेकून देतात, तर काहीजण कालबाह्य वस्तू वापरून आरोग्य धोक्यात घालतात.
Expiry Date म्हणजे काय?
‘Expiry Date’ म्हणजे त्या उत्पादनाची अंतिम वापर तारीख. ही तारीख उलटल्यानंतर ते उत्पादन वापरणे सुरक्षित नसते. विशेषतः औषधे, सप्लिमेंट्स आणि काही लवकर खराब होणारे खाद्यपदार्थ यावर ही तारीख दिलेली असते. एक्सपायरी नंतर औषधांचा परिणाम कमी होऊ शकतो किंवा त्यांच्या रासायनिक गुणधर्मात बदल होऊन दुष्परिणाम होण्याची शक्यता असते.
खाद्यपदार्थांच्या बाबतीतही हीच बाब लागू होते. दूध, दही, मांस किंवा तयार पदार्थ यांची एक्सपायरी उलटली की त्यात जिवाणू वाढण्याचा धोका वाढतो. त्यामुळे अशा वस्तू वापरणे टाळणेच योग्य ठरते.
Best Before म्हणजे काय?
‘Best Before’ ही संज्ञा थोडी वेगळी आहे. याचा संबंध उत्पादनाच्या सुरक्षिततेपेक्षा त्याच्या गुणवत्तेशी असतो. या तारखेपर्यंत त्या वस्तूची चव, सुगंध आणि पोत उत्तम राहील, अशी हमी दिली जाते. मात्र, ही तारीख संपली म्हणजे उत्पादन लगेच खराब झाले, असे नाही.
उदाहरणार्थ, बिस्किटे, चॉकलेट किंवा पॅकेज्ड स्नॅक्स यावर ‘Best Before’ असते. ही तारीख उलटल्यानंतरही हे पदार्थ खाण्यायोग्य असू शकतात, पण त्यांची चव किंवा ताजेपणा थोडा कमी झालेला असू शकतो. तरीही, वापरण्यापूर्वी वास, रंग किंवा पोत तपासणे गरजेचे आहे.
सौंदर्यप्रसाधनांमध्ये काळजी का घ्यावी?
मेकअप आणि स्किनकेअर उत्पादनांच्या बाबतीत ‘Expiry Date’ विशेष महत्त्वाची ठरते. कालबाह्य क्रीम, फाउंडेशन किंवा आयलाइनर वापरल्यास त्वचेवर रॅशेस, खाज किंवा इन्फेक्शन होऊ शकते. त्यामुळे अशा उत्पादनांचा वापर करताना तारीख नक्की तपासा.
खरेदी करताना काय लक्षात ठेवावे?
दुकानातून वस्तू घेताना फक्त किंमत किंवा ऑफर पाहून निर्णय घेऊ नका. उत्पादनावर दिलेली तारीख वाचणे ही सवय लावा. लवकर खराब होणाऱ्या वस्तूंसाठी ‘Expiry Date’ अत्यंत महत्त्वाची आहे, तर पॅकेज्ड पदार्थांसाठी ‘Best Before’ मार्गदर्शक ठरते.
एकूणच, या दोन संज्ञांमधील फरक समजून घेतल्यास आपण अनावश्यक अन्न वाया जाण्यापासून वाचू शकतो आणि आरोग्याचेही संरक्षण करू शकतो. छोटासा फरक असला तरी त्याचे परिणाम मोठे असतात, म्हणून सजग ग्राहक बना आणि सुरक्षित राहा.
