जपान: जगप्रसिद्ध कार्टून मालिकांपैकी एक असलेल्या ‘डोरेमोन’ या लोकप्रिय मालिकेचे अॅनिमेशन दिग्दर्शक शिबायामा सुतोमू यांचे निधन झाले आहे. ते 84 वर्षांचे होते. शिबायामा सुतोमू गेल्या अनेक वर्षांपासून फुफ्फुसाच्या कर्करोगाशी झुंज देत होते. अॅनिमेशन स्टुडिओ ‘अजिया-डो अॅनिमेशन वर्क्स’ने 17 मार्च 2026 रोजी त्यांच्या निधनाची अधिकृत माहिती दिली. मात्र त्यांचे निधन 6 मार्च 2026 रोजी झाल्याचे स्टुडिओने स्पष्ट केले आहे.
स्टुडिओने जारी केलेल्या निवेदनात म्हटले आहे की, शिबायामा सुतोमू यांनी दोन दशकांहून अधिक काळ ‘डोरेमोन’ मालिकेच्या अॅनिमेशन दिग्दर्शनाची जबाबदारी सांभाळली. या काळात त्यांनी या मालिकेला मोठी लोकप्रियता मिळवून दिली. त्यांच्या निधनामुळे अॅनिमेशन क्षेत्राला मोठी हानी झाल्याची भावना व्यक्त केली जात आहे.
शिबायामा सुतोमू यांना जपानमध्ये ‘फादर ऑफ नॅशनल अॅनिमेशन’ म्हणूनही ओळखले जात होते. त्यांनी 1979 मध्ये ‘डोरेमोन’ मालिकेचे दिग्दर्शन सुरू केले होते. त्याशिवाय या फ्रँचायझीवर आधारित तब्बल 22 चित्रपटांचेही त्यांनी दिग्दर्शन केले. त्यांच्या कामामुळे अनेक पिढ्यांना ‘डोरेमोन’च्या दुनियेची ओळख झाली आणि ही मालिका जगभरात लोकप्रिय ठरली.
अॅनिमेशन क्षेत्रातील त्यांचा प्रवास 1963 मध्ये ‘तोई अॅनिमेशन’ या स्टुडिओसोबत सुरू झाला. त्यानंतर ते ‘शिन-ई अॅनिमेशन’चा भाग बनले. ‘डोरेमोन’व्यतिरिक्त त्यांनी ‘चिबी मारुको चान’, ‘लुपिन III’ आणि ‘माजीमे नी फुमाजीमे काइकेत्सू जोरोरी’ यांसारख्या अनेक प्रसिद्ध अॅनिमेशन प्रकल्पांमध्येही महत्त्वाचे योगदान दिले.
शिबायामा सुतोमू हे ‘अजिया-डो अॅनिमेशन वर्क्स’ या स्टुडिओचे सहसंस्थापक होते. त्यांनी 1978 मध्ये ओसामू कोबायाशी आणि मिशिशीरो यमादा यांच्या सहकार्याने या स्टुडिओची स्थापना केली होती. त्यांच्या कुटुंबाच्या इच्छेनुसार त्यांचा अंत्यसंस्कार अत्यंत गुप्त पद्धतीने पार पडला. त्यामुळे त्यांच्या निधनाची माहिती लगेच सार्वजनिक करण्यात आली नव्हती.
अॅनिमेशन क्षेत्रातील उल्लेखनीय योगदानासाठी 2012 मध्ये जपानच्या सांस्कृतिक व्यवहार एजन्सीने त्यांना ‘लाइफटाइम अचीवमेंट’ पुरस्काराने गौरवले होते. शिबायामा सुतोमू यांच्या निधनाने जागतिक अॅनिमेशन क्षेत्राने एक दिग्गज कलावंत गमावला असून त्यांच्या कार्याची आठवण पुढील अनेक वर्षे जपली जाईल.
