उन्हाळ्यात तापमान वाढत असल्याने, अनेक घरांमध्ये एअर कंडिशनर (एसी) आवश्यक बनले आहेत. तरीही त्यांचा मोठ्या प्रमाणावर वापर होत असूनही, वातानुकूलित खोल्यांमध्ये झोपण्याबद्दल चिंता कायम आहे. विशेषतः एसीच्या संपर्कामुळे शरीराची "रोगप्रतिकारशक्ती" कमकुवत होते. ही कल्पना मोठ्या प्रमाणात एक गैरसमज असल्याचे तज्ञांचे मत आहे. "एअर कंडिशनिंगमुळे स्वतःहून रोगप्रतिकारशक्ती कमकुवत होत नाही," असेही तज्ञ सांगतात. "फुफ्फुस तज्ज्ञाच्या दृष्टिकोनातून, प्रत्यक्ष थंडाव्यापेक्षा एसीचा वापर कसा केला जातो, ही मोठी चिंतेची बाब आहे." आरोग्य तज्ञांच्या सल्ल्यानुसार चांगली झोप, खोलीतील आरामदायक तापमान आणि योग्य वायुवीजन हे प्रत्यक्षात रोगप्रतिकारशक्तीच्या आरोग्यास आणि शारीरिक पुनर्प्राप्तीस मदत करू शकते. एसी खोल्यांमध्ये झोपल्यानंतर लोकांना आजारी का वाटते? वातानुकूलित वातावरणात बराच वेळ घालवल्यानंतर घसा खवखवणे, नाक कोरडे पडणे, सायनसमध्ये अडथळा, खोकला किंवा वारंवार शिंका येणे अशा तक्रारी अनेक लोक करतात. तथापि, ही लक्षणे सामान्यतः घरातील कोरडी हवा आणि एसीच्या अस्वच्छतेशी संबंधित असतात, कमी झालेल्या रोगप्रतिकारशक्तीशी नाही, असेही सांगितले जाते.
"एअर कंडिशनर घरातील आर्द्रता कमी करू शकतात, ज्यामुळे नाक, घसा आणि श्वसनमार्ग कोरडे पडतात," असे तज्ञ सांगतात. "हे ओलसर पृष्ठभाग सामान्यतः धूळ, विषाणू आणि प्रदूषकांपासून नैसर्गिक संरक्षक अडथळा म्हणून काम करतात. जेव्हा ते कोरडे पडतात, तेव्हा जळजळ वाढते." आणखी एक प्रमुख घटक म्हणजे अयोग्य देखभाल. "घाणेरड्या एसी फिल्टरमुळे धुळीचे कण, बुरशीचे बीजाणू, जीवाणू आणि अॅलर्जीकारक घटक पसरू शकतात, यामुळे शिंका येणे, खोकला, सायनसमध्ये अडथळा किंवा दम्याचा त्रास वाढू शकतो." बरेच लोक श्वसनमार्गातील या जळजळीला खरी सर्दी किंवा संसर्ग समजतात. "बऱ्याच प्रकरणांमध्ये, हा खरा संसर्ग नसून अॅलर्जीमुळे आलेली सूज किंवा कोरडेपणा असतो."
झोपताना एसी वापरण्याची सर्वात आरोग्यदायी पद्धत म्हणजे एसीचा संतुलित आणि माफक वापर करणेय. "सर्वात आरोग्यदायी पद्धत म्हणजे आरामदायक थंडावा मिळवणे. खोलीला रेफ्रिजरेटरमध्ये बदलणे नव्हे. बहुतेक प्रौढांसाठी, ते वैयक्तिक सोयीनुसार बेडरूमचे तापमान सुमारे 24-26°C ठेवण्याची शिफारस करतात. एसीमुळे होणारा त्रास कमी करण्यासाठी काही सवयी लावून घेणे गरजेचे आहे. जसे की, एसी फिल्टर नियमितपणे स्वच्छ करा, जास्त कोरडेपणा टाळण्यासाठी घरातील आर्द्रता कायम ठेवा, हवेशीरपणा किंवा ताज्या हवेचे अभिसरण सुनिश्चित करा, उष्ण हवामानात पुरेसे पाणी प्या, झोपताना चेहऱ्यावर किंवा छातीवर थेट थंड हवा घेणे टाळा.
(Health Disclaimer : येथील आरोग्यविषयक माहिती ही केवळ सामान्य माहिती आणि जागरूकतेसाठी दिलेली आहे. या माहितीतून होणाऱ्या कोणत्याही परिणामासाठी जय महाराष्ट्र न्यूज चॅनेल जबाबदार राहणार नाही.)
