Raigad Fort Ropeway: स्वराज्याची राजधानी आणि अखंड महाराष्ट्राचे श्रद्धास्थान असलेल्या किल्ले रायगडावर छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या समाधीचे दर्शन घेण्यासाठी वर्षभर देशभरातून लाखो शिवभक्त आणि पर्यटक येत असतात. विशेषतः प्रतिवर्षी 6 जून रोजी होणाऱ्या शिवराज्याभिषेक सोहळ्यासाठी गडावर शिवभक्तांची अलोट गर्दी होते. या सर्व दुर्गप्रेमी आणि पर्यटकांसाठी आता एक अत्यंत दिलासादायक आणि आनंदाची बातमी समोर आली आहे. किल्ले रायगडावर जाण्यासाठी आता एका नवीन शासकीय रोपवेच्या उभारणीला मंजुरी मिळाली असून, यामुळे शिवभक्तांचा गडावरील प्रवास अवघ्या 50 ते 100 रुपयांमध्ये पूर्ण होणार आहे. या महत्त्वपूर्ण निर्णयाची माहिती रायगड विकास प्राधिकरणाचे अध्यक्ष आणि माजी खासदार युवराज संभाजीराजे छत्रपती यांनी दिली आहे.
पुरातत्व विभागाकडून हिरवा कंदील
रायगडावर सध्या सुरू असलेल्या खाजगी रोपवेसाठी पर्यटकांना प्रतिव्यक्ती सुमारे 325 ते 350 रुपये मोजावे लागतात. हा खर्च सर्वसामान्य शिवभक्तांच्या खिशाला परवडणारा नसल्याने, गडावर शासकीय आणि अत्याधुनिक रोपवे उभारण्यात यावा, यासाठी छत्रपती संभाजीराजे 2018 पासून केंद्रीय मंत्री नितीन गडकरी यांच्या माध्यमातून दिल्लीतील पुरातत्व विभागाकडे (ASI) सातत्याने पाठपुरावा करत होते. अखेर या दीर्घकालीन प्रयत्नांना यश आले असून, पुरातत्व विभागाने महाराष्ट्र शासनाच्या मालकीच्या नवीन रोपवे प्रकल्पाला अधिकृत मंजुरी दिली आहे. यामुळे खाजगी मक्तेदारीला लगाम बसणार असून सर्वसामान्यांना स्वस्तात प्रवासाची सोय उपलब्ध होईल.
खाजगी रोपवेच्या वाढत्या दरांना लगाम
सध्या गडावर कार्यरत असलेल्या खाजगी रोपवेचे दर केवळ प्रवाशांसाठीच महाग नसून, गडाच्या संवर्धन कामांसाठीही ते आर्थिकदृष्ट्या अडचणीचे ठरत आहेत. रायगड विकास प्राधिकरणाला गडावर संवर्धनाचे साहित्य नेण्यासाठी खाजगी रोपवेकडून प्रतिकिलो 6.3 रुपये एवढा अवाढव्य दर आकारला जातो. परिणामी, गडावरील विकासकामांचा खर्च दुप्पट ते तिप्पट वाढतो. आता नवीन शासकीय रोपवे मंजूर झाल्यामुळे संवर्धनाचे साहित्य अत्यंत नाममात्र दरात किंवा गरजेनुसार मोफत वाहून नेणे शक्य होणार आहे. या निर्णयामुळे शासनाच्या आणि प्राधिकरणाच्या वाहतूक खर्चात कोट्यवधी रुपयांची मोठी बचत होणार आहे.
प्रकल्प आराखड्याचे काम सुरू
दरम्यान, नवीन शासकीय रोपवेच्या माध्यमातून पर्यटकांकडून कमाल 100 रुपये किंवा त्याहूनही कमी शुल्क आकारण्याचे नियोजन आहे. या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाचा सविस्तर आराखडा (Project Blueprint) तयार करण्याचे काम सध्या युद्धपातळीवर सुरू आहे. इतर सर्व आवश्यक प्रशासकीय मंजुरी आणि तांत्रिक प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर, लवकरच प्रत्यक्ष जागेवर रोपवे उभारणीच्या कामाला सुरुवात केली जाईल, अशी माहिती संभाजीराजे छत्रपती यांनी आपल्या सोशल मीडिया पोस्टद्वारे दिली आहे. या सुविधेमुळे भविष्यात रायगडावर येणाऱ्या शिवभक्तांचा प्रवास अधिक सुखकर, आधुनिक आणि आर्थिकदृष्ट्या परवडणारा होणार आहे.
