मुंबईची लाईफलाईन म्हणजे लोकल ट्रेन, पण या ट्रेनच्या स्थानकांवरून प्रवाशांना त्यांच्या घरापर्यंत सुरक्षित पोहोचवणारी खरी ‘लाईफलाईन’ म्हणजे ‘बेस्ट’ बस! मात्र, गेल्या काही महिन्यांपासून याच लाईफलाईनची गती मंदावली होती. बस स्टॉपवर तासनतास उभे राहणारे प्रवासी आणि त्यांच्या चेहऱ्यावरील निराशा हे चित्र मुंबईत नित्याचेच झाले होते. पण, आता मुंबईकरांसाठी एक अत्यंत दिलासादायक आणि गोड बातमी आहे. प्रवाशांची ही रोजची फरफट थांबवण्यासाठी आणि प्रवासाला पुन्हा वेग देण्यासाठी बेस्टच्या ताफ्यात लवकरच तब्बल 500 नव्या ‘मिडी’ बसेस दाखल होणार आहेत.
सध्याच्या घडीला बेस्ट उपक्रमातील गाड्यांची संख्या लक्षणीयरीत्या कमी झाल्याने प्रवाशांचे अतोनात हाल होत आहेत. पूर्वी ज्या स्टॉपवर पाच ते दहा मिनिटांत बस यायची, तिथे आता प्रवाशांना अर्धा ते एक तास ताटकळत उभे राहावे लागते. वाढत्या उन्हात आणि मुंबईच्या दमट हवामानात बसची वाट पाहणे हे प्रवाशांसाठी एखाद्या शिक्षेपेक्षा कमी नव्हते. प्रवाशांचा हा ‘वेटिंग’ कालावधी कमी करण्यासाठी प्रशासनाने पावले उचलली असून, नव्याने दाखल होणाऱ्या या 500 विनावातानुकूलित (नॉन-एसी) बसेसमुळे मुंबईकरांचा प्रवास अधिक सुखकर आणि जलद होणार आहे.
नवरात्रीच्या उत्साहात मुंबईत दाखल होणाऱ्या या नव्या बसेसची वैशिष्ट्येही खास आहेत. या नऊ मीटर आकाराच्या ‘मिडी’ बसेस असून त्या पूर्णपणे सीएनजीवर (CNG) धावणार आहेत. विशेष म्हणजे, या बसेसमध्ये चालकाबरोबरच वाहक (कंडक्टर) देखील असणार आहे. मुंबईची भौगोलिक रचना पाहता, विक्रोळी, भांडुप आणि पवई यांसारख्या टेकडीवरील आणि अरुंद रस्त्यांच्या परिसरासाठी या मिडी बसेस अत्यंत उपयुक्त ठरणार आहेत. पूर्वी या भागात चालवल्या जाणाऱ्या बसेसना 15 वर्षे पूर्ण झाल्याने त्या सेवेतून बाद झाल्या होत्या. आता या नव्या मिडी बसेसमुळे या परिसरातील प्रवाशांची मोठी सोय होणार आहे.
मात्र, या दिलासादायक बातमीसोबतच प्रशासकीय पातळीवर एक मोठा धोरणात्मक वादही रंगला आहे. बेस्ट प्रशासनाने सुरुवातीला या 500 बसेस ‘भाडेतत्त्वावर’ (Lease) घेण्याचा निर्णय घेतला होता. परंतु, या निर्णयाला सत्ताधारी आणि विरोधक अशा दोन्ही बाजूंनी जोरदार विरोध दर्शवला आहे. “बेस्टने या गाड्या भाडेतत्त्वावर न घेता स्वतःच्या मालकीच्या घ्याव्यात,” अशी आक्रमक मागणी सर्वपक्षीय नेत्यांनी लावून धरली आहे. या वाढत्या दबावानंतर, बेस्ट समिती अध्यक्षा तृष्णा विश्वासराव यांनी प्रशासनाला स्पष्ट निर्देश दिले आहेत की, या बसेस स्वमालकीच्याच घेण्याबाबतचा नवा प्रस्ताव तयार करून तो आगामी बैठकीत मंजुरीसाठी आणावा. तसेच, याबाबतचा अंतिम प्रस्ताव राज्य शासनाकडे पाठवण्यात येईल, असेही प्रशासनाने स्पष्ट केले आहे.
बेस्टच्या सध्याच्या ताफ्यावर नजर टाकल्यास आकडेवारी बरीच बोलकी आहे. सध्या बेस्ट उपक्रमात स्वतःच्या मालकीच्या केवळ 249 बसेस उरल्या आहेत. यामध्ये महिला प्रवाशांसाठी विशेष चालवल्या जाणाऱ्या 37 ‘तेजस्विनी’ मिडी बसेसचा समावेश आहे. याउलट, भाडेतत्त्वावरील मिडी बसेसची संख्या तब्बल 625 इतकी आहे. वाढत्या भाडेतत्त्वावरील बसेसमुळे बेस्टच्या मूळ अस्तित्वावरच प्रश्नचिन्ह निर्माण झाले होते, त्यामुळेच स्वमालकीच्या बसेस घेण्याची मागणी रास्त मानली जात आहे.
थोडक्यात सांगायचे तर, प्रशासकीय वाद आणि प्रस्तावांचे सोपस्कार काही काळ चालतीलही, पण अंतिम विजय हा मुंबईकर प्रवाशांचाच होणार आहे. या 500 नव्या बसेसच्या आगमनामुळे मुंबईच्या अरुंद गल्ल्यांपासून ते रुंद महामार्गांपर्यंत बेस्टचा लाल बस पुन्हा एकदा दिमाखात धावताना दिसेल आणि प्रवाशांचा रोजचा संघर्ष कायमचा संपुष्टात येईल, अशी आशा पल्लवित झाली आहे.
