मुंबई: भारतीय महिला क्रिकेट संघाने कॅप्टन हरमनप्रीत कौरच्या नेतृत्वाखाली नोव्हेंबर महिन्यात पहिल्यांदा एकदिवसीय विश्वचषक जिंकून इतिहास रचला. या अभूतपूर्व यशानंतर देशभरातून महिला खेळाडूंवर कौतुकाचा आणि बक्षिसांचा वर्षाव झाला. काहींना शासकीय नोकऱ्या तर काहींना महागड्या गाड्या भेट म्हणून मिळाल्या. मात्र, या विजयाची खरी पावती भारतीय क्रिकेट नियामक मंडळाने (BCCI) आता दिली आहे. बीसीसीआयने देशांतर्गत क्रिकेटमध्ये खेळणाऱ्या महिला खेळाडूंसाठी एक क्रांतिकारक निर्णय घेतला असून, आता पुरुष आणि महिला खेळाडूंच्या मानधनातील तफावत दूर करण्यात आली आहे.
बीसीसीआयच्या नव्या निर्णयानुसार, देशांतर्गत क्रिकेट खेळणाऱ्या महिला खेळाडूंचे सामने शुल्क (Match Fee) आता पुरुषांच्या बरोबरीने करण्यात आले आहे. या निर्णयामुळे महिला क्रिकेटपटू आणि सामनाधिकाऱ्यांच्या मानधनात दुप्पटीहून अधिक वाढ झाली आहे. आता वरिष्ठ गटातील एकदिवसीय (ODI) आणि बहु-दिवसीय सामन्यांसाठी मैदानात उतरणाऱ्या प्रत्येक खेळाडूला प्रतिदिन 50 हजार रुपये मानधन मिळणार आहे, तर राखीव खेळाडूंना 25 हजार रुपये दिले जाणार आहेत. टी-20 सामन्यांसाठीही ही रक्कम वाढवून 25 हजार रुपये करण्यात आली आहे.
ज्युनिअर क्रिकेटमध्येही असाच सकारात्मक बदल पाहायला मिळत आहे. कनिष्ठ गटातील मुलींना आता एकदिवसीय आणि बहु-दिवसीय सामन्यांसाठी दिवसाला 25 हजार रुपये, तर टी-२० सामन्यासाठी 12 हजार 500 रुपये मानधन मिळेल. विशेष म्हणजे, जे खेळाडू 'प्लेइंग इलेव्हन'चा भाग नसतील, त्यांनाही मूळ मानधनाच्या 50 टक्के रक्कम राखीव खेळाडू म्हणून मिळणार आहे. या निर्णयामुळे क्रिकेटला करिअर म्हणून पाहणाऱ्या हजारो मुलींना मोठा आर्थिक आधार मिळणार असून, यामुळे देशांतर्गत क्रिकेटचा दर्जा उंचावण्यास मदत होईल.
केवळ खेळाडूच नव्हे, तर मैदानावरील पंच आणि सामनाधिकाऱ्यांच्या (Match Referees) मानधनातही बीसीसीआयने मोठी वाढ केली आहे. देशांतर्गत साखळी सामन्यांसाठी पंचांना आता प्रतिदिन 40 हजार रुपये, तर बाद फेरीतील (Knockout) सामन्यांसाठी 50 ते 60 हजार रुपये मानधन दिले जाणार आहे. याशिवाय, रणजी ट्रॉफीसारख्या प्रतिष्ठित स्पर्धेतील सामन्यांसाठी पंचांना अडीच ते तीन लाख रुपयांपर्यंत मानधन मिळण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.
एकूणच, विश्वचषक विजयानंतर घेतलेला हा निर्णय भारतीय महिला क्रिकेटच्या प्रगतीसाठी मैलाचा दगड ठरणार आहे. या आर्थिक सक्षमीकरणामुळे पुरुष आणि महिला क्रिकेटमधील दरी कमी होण्यास मदत होणार असून, हरमनप्रीत कौर आणि तिच्या संघाने मिळवलेल्या यशाचे हे खरे फलित मानले जात आहे. बीसीसीआयच्या या 'इक्वल पे' (Equal Pay) धोरणामुळे जागतिक क्रिकेटमध्ये भारताची मान पुन्हा एकदा उंचावली आहे.
