मुंबई : 1 मे रोजी जसा महाराष्ट्र दिन साजरा केला जातो, तसाच आजच्याच दिवशी गुजरात स्थापना दिवसही साजरा केला जातो. 1 मे हा जागतिक कामगार दिन म्हणून साजरा करत असताना गुजरात आणि महाराष्ट्रात या तारखेला विशेष महत्त्व आहे. या दिवशी 1960 मध्ये, मुंबई पुनर्रचना कायद्याद्वारे ही दोन राज्ये अस्तित्वात आली. जेव्हा भारताला स्वातंत्र्य मिळाले तेव्हा ते अनेक संस्थान आणि प्रांतांमध्ये विखुरली गेली. या राज्यांची पुनर्रचना करून भारतीय संघराज्यात विलीन करण्यात आले. राज्य पुनर्रचना कायदा 1956 ने प्रस्तावित केले की त्या प्रदेशांमध्ये बोलल्या जाणार्या भाषांच्या आधारावर राज्यांची पुनर्रचना करावी. सुरुवातीच्या काळात मराठी, कोकणी, गुजराती आणि कच्छी बोलणाऱ्या लोकांसाठी मुंबई राज्याची स्थापना करण्यात आली. पण मुंबई राज्यात दोन महत्त्वाचे भाषिक गट उदयास आले. यामध्ये मराठी आणि कोकणी बोलणारे तर इतर गुजराती आणि कच्छी बोलणारे अशी विभागणी झाली.
या गटांनी स्वत:साठी वेगळ्या राज्याची मागणी केली. त्यामुळे मुंबई राज्याचे विभाजन झाले. बॉम्बे पुनर्रचना कायदा एप्रिल 1960 मध्ये संसदेत मंजूर झाला. या ऐतिहासिक प्रसंगी, गुजराती भाषिक लोक 1 मे रोजी गुजरात दिन पाळतात. हा दिवस गुजरातींचा वारसा आणि सांस्कृतिक ओळख दर्शवतो. गुजरात हे सध्याच्या काळात व्यवसायाचे केंद्र बनले आहे. गुजरात हे महात्मा गांधी आणि भारताचे ‘लोहपुरुष’ सरदार वल्लभभाई पटेल यांचे गृहराज्य आहे. महाराष्ट्राप्रमाणेच गुजरातमध्येही आज सार्वजनिक सुट्टी असते.
