Fridge storage: घरात ताज्या भाज्या आणल्यानंतर त्या सुरक्षित ठेवण्यासाठी आपण लगेच फ्रिजचा आधार घेतो. वेळ वाचावा, भाजी खराब होऊ नये या हेतूने अनेकजण भाज्या जशाच्या तशा प्लास्टिकच्या पिशव्यांत किंवा प्लास्टिकच्या डब्यांत भरून फ्रिजमध्ये ठेवतात. मात्र हीच सवय हळूहळू तुमच्या आरोग्यासाठी मोठा धोका ठरू शकते, हे फार कमी लोकांना माहीत आहे.
भाजी दिसायला ताजी असली, तरी प्लास्टिकमध्ये साठवलेली भाजी आतून खराब होत असते. फ्रिजमधील थंड वातावरण आणि प्लास्टिकची पिशवी यांचा मिळून एक वेगळाच घातक परिणाम होतो. भाज्या साठवण्याची ही पद्धत का चुकीची आहे, ते समजून घेणे अत्यंत गरजेचे आहे.
सर्वात मोठी समस्या म्हणजे हवा खेळती न राहणे. भाज्या नैसर्गिकरित्या श्वास घेत असतात. प्लास्टिकच्या पिशवीत त्या घट्ट बंद केल्यावर आत ओलावा साचतो. हा ओलावा बॅक्टेरिया आणि बुरशी वाढण्यासाठी पोषक ठरतो. परिणामी, भाजी लवकर सडते, कुबट वास येतो आणि दिसायला ठीक वाटली तरी ती खाण्यायोग्य राहत नाही.
यासोबतच प्लास्टिकमधून रसायनांचा शिरकाव होण्याचा धोका असतो. अनेक प्लास्टिक पिशव्या आणि डबे निकृष्ट दर्जाचे असतात. त्यामध्ये ‘बीपीए’ किंवा ‘थॅलेट्स’सारखी घातक रसायने असू शकतात. भाज्या दीर्घकाळ अशा प्लास्टिकच्या संपर्कात राहिल्यास ही रसायने अन्नात मिसळू शकतात. अशा भाज्या खाल्ल्याने पचनाच्या तक्रारी, संप्रेरक असंतुलन आणि दीर्घकालीन आरोग्य समस्या निर्माण होण्याची शक्यता वाढते.
प्लास्टिकमध्ये ठेवलेल्या भाज्यांची चव आणि पोषणमूल्यही कमी होते. विशेषतः पालेभाज्या लवकर मऊ पडतात, पिवळ्या होतात आणि त्यातील जीवनसत्त्वे नष्ट होऊ लागतात. काही दिवसांतच या भाज्या नावापुरत्या ताज्या राहतात, पण शरीराला आवश्यक असलेले पोषक घटक त्यातून मिळत नाहीत.
मग भाज्या सुरक्षित आणि ताज्या ठेवायच्या कशा? यासाठी काही सोप्या पण प्रभावी उपाय आहेत. बाजारातून आणल्यानंतर भाज्या लगेच धुवून फ्रिजमध्ये ठेवू नयेत. आधी त्या थोड्या वेळ हवेत सुकू द्याव्यात. साठवण्यासाठी प्लास्टिकऐवजी सुती किंवा जाळीदार कापडी पिशव्या वापराव्यात, ज्यामुळे हवा खेळती राहते. पालेभाज्या पेपर टॉवेल किंवा वर्तमानपत्रात गुंडाळून ठेवल्यास अतिरिक्त ओलावा शोषला जातो. शक्य असल्यास काचेचे डबे किंवा फ्रिजच्या उघड्या ट्रेमध्ये भाज्या नीट रचून ठेवा.
आरोग्य टिकवण्यासाठी अन्न साठवण्याची पद्धतही तितकीच महत्त्वाची आहे. प्लास्टिकचा अति वापर टाळून नैसर्गिक आणि सुरक्षित पर्याय स्वीकारल्यास, तुम्ही केवळ भाज्याच नव्हे तर तुमचं आरोग्यही जपता. पुढच्या वेळी फ्रिज उघडताना प्लास्टिकची पिशवी दिसली, तर एकदा विचार नक्की करा.
