Homemade Shrikhand: भारतीय सणांमध्ये गोड पदार्थाचा विशेष महत्व आहे. दसऱ्याच्या वेळी खास गोड पदार्थांचा आनंद घेणे ही परंपरा आहे. श्रीखंड हा दसऱ्याच्या दिवशी सर्वाधिक आवडता गोड पदार्थ आहे. केशर, वेलची, सुके मेवे आणि दही यांचा उत्कृष्ट संगम म्हणजे श्रीखंड. बाजारातील रेडिमेड श्रीखंडपेक्षा घरच्या घरी बनवलेले श्रीखंड अधिक ताजे, पौष्टिक आणि चविष्ट असते.
चक्का म्हणजे काय?
श्रीखंडाची खरी ताकद म्हणजे चक्का. चक्का हा दह्याचा गाळलेला घट्ट भाग आहे, जिथून पाणी वेगळे केलेले असते. या गुळगुळीत घट्ट दह्यात साखर, वेलची, केशर आणि सुके मेवे घालून श्रीखंड तयार केला जातो. घरच्या घरी चक्का तयार केल्यास त्याची घट्टपणा आणि चव आपल्या आवडीप्रमाणे समायोजित करता येते.
चक्का तयार करण्याची सोपी पद्धत
दही निवडा: पूर्ण फॅट आणि घट्ट दही वापरल्यास श्रीखंड घट्ट होतो.
दही गाळा: दही मलमलच्या कपड्यात ओतून गाठ बांधा.
टांगून ठेवा: गाठ एखाद्या उंच ठिकाणी टांगून 5-8 तास ठेवा. उन्हाळ्यात 5-6 तास, हिवाळ्यात 8-9 तास पुरेसे.
तयार चक्का: वेळेनंतर गाळलेला घट्ट दही म्हणजेच चक्का तयार.
घरच्या घरी श्रीखंड कसं बनवायचं?
साहित्य:
चक्का: 2 कप
पिठीसाखर: 1 कप
वेलची पूड: ½ चमचा
केशर: काही धागे (1 टेबलस्पून कोमट दुधात भिजवून)
सुके मेवे (बदाम, काजू, पिस्ते) – बारीक चिरून
कृती:
चक्का परातीत काढा आणि त्यात साखर घालून 8-10 मिनिटे फेटा.
वेलची पूड आणि केशर मिसळा.
बारीक चिरलेले सुके मेवे घालून हलक्या हाताने ढवळा.
फ्रिजमध्ये थोडा वेळ ठेवून थंड झाल्यावर श्रीखंड तयार.
श्रीखंडासाठी खास टिप्स
चक्का जितका घट्ट, तितके श्रीखंड मस्त होईल.
घरचे दही उत्तम, पण पॅकेट दहीही चालेल.
साखरेऐवजी गूळ वापरल्यास पारंपरिक चव मिळते.
डायट करत असल्यास कमी साखरेचे स्वीटनर वापरता येईल.
फळांचा ट्विस्ट द्यायचा असल्यास आंबा, स्ट्रॉबेरी किंवा चिकू मिसळून फ्रूट श्रीखंड तयार करता येते.
पौष्टिक मूल्य
श्रीखंडात प्रथिने, कॅल्शियम आणि फॉस्फरस मुबलक प्रमाणात असते. दह्यामुळे पचन सुधारते. वेलची, केशर आणि सुके मेवे शरीराला ताकद आणि ऊर्जा देतात. त्यामुळे दसऱ्याच्या दिवशी घरच्या घरी बनवलेले श्रीखंड आरोग्यदायी आणि स्वादिष्ट ठरते.
दसऱ्याच्या गोडपणात घरच्या घरी बनवलेले श्रीखंड खाल्ले की बाजारातील रेडिमेड श्रीखंड विसरले जाते. साध्या साहित्याने आणि सोप्या पद्धतीने बनवता येणारे हे गोड पदार्थ संपूर्ण कुटुंबासाठी आवडते.