पावसाळ्यात वातावरणात आर्द्रता वाढते. यामुळे जीवाणू, बुरशी आणि विषाणूंची वाढ वेगाने होते. अशा काळात रोगप्रतिकारक शक्तीवरही परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे या ऋतूत आहाराची विशेष काळजी घेणे गरजेचे असते. फळे आरोग्यासाठी फायदेशीर असली तरी काही फळे पावसाळ्यात काळजीपूर्वक खाणे किंवा टाळणे अधिक योग्य मानले जाते. योग्य प्रकारे स्वच्छ न केलेली किंवा जास्त काळ साठवून ठेवलेली फळे पोटाचे विकार, संसर्ग आणि अपचनाला कारणीभूत ठरू शकतात.
1. कलिंगड आणि खरबूज
कलिंगड आणि खरबूज उन्हाळ्यात अधिक सुरक्षित मानली जातात. मात्र पावसाळ्यात आधीच कापून ठेवलेली फळे खाल्ल्यास त्यामध्ये जीवाणूंची वाढ होण्याचा धोका वाढतो. रस्त्यावरील किंवा उघड्यावर ठेवलेली कापलेली फळे टाळावीत.
2. लीची
लीची हे स्वादिष्ट फळ असले तरी पावसाळ्यात ती लवकर खराब होऊ शकते. योग्य प्रकारे साठवण न झाल्यास त्यावर बुरशी किंवा जंतू वाढण्याची शक्यता असते. त्यामुळे ताजी आणि स्वच्छ धुतलेली लीचीच खावी.
3. द्राक्षे
द्राक्षांवर अनेकदा कीटकनाशकांचे अवशेष किंवा धूळ असू शकते. पावसाळ्यात त्यावर बुरशी वाढण्याची शक्यता अधिक असते. त्यामुळे द्राक्षे खाण्यापूर्वी ती स्वच्छ पाण्यात अनेक वेळा धुणे आवश्यक आहे. शिळी किंवा मऊ पडलेली द्राक्षे खाऊ नयेत.
4. जांभूळ
जांभूळ पौष्टिक असले तरी ते रस्त्याच्या कडेला उघड्यावर विकले जात असेल तर त्यावर धूळ, माती आणि जंतू चिकटलेले असू शकतात. स्वच्छ धुतल्याशिवाय जांभूळ खाल्ल्यास पचनाच्या तक्रारी उद्भवू शकतात.
5. स्ट्रॉबेरी आणि इतर बेरीज
स्ट्रॉबेरी, ब्लूबेरी किंवा इतर बेरीजमध्ये ओलावा जास्त असल्याने त्या लवकर खराब होतात. पावसाळ्यात या फळांवर बुरशी येण्याचा धोका वाढतो. खराब झालेल्या बेरीज खाल्ल्यास पोटदुखी, जुलाब किंवा अन्नातून होणारा संसर्ग होऊ शकतो.
पावसाळ्यात फळे खाताना घ्या 'ही' काळजी
फळे नेहमी स्वच्छ पाण्याने नीट धुवूनच खा.
आधीच कापून ठेवलेली फळे शक्यतो टाळा.
रस्त्यावर उघड्यावर विकली जाणारी फळे खरेदी करताना काळजी घ्या.
खराब, मऊ किंवा बुरशी लागलेली फळे अजिबात खाऊ नका.
शक्यतो हंगामी आणि ताजी फळे निवडा.
पावसाळ्यात फळे पूर्णपणे बंद करण्याची गरज नसते. मात्र योग्य स्वच्छता, ताजी फळे आणि योग्य साठवण याकडे लक्ष दिल्यास संसर्ग, अपचन आणि पोटाच्या अनेक तक्रारींपासून बचाव होऊ शकतो. संतुलित आहारासोबत सुरक्षित पद्धतीने फळांचे सेवन केल्यास पावसाळ्यातही आरोग्य उत्तम ठेवणे शक्य आहे.
