अमेरिकेतील राष्ट्रीय सुरक्षेला अधिक कडक करण्याच्या उद्देशाने डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनाने (Donald Trump Administration) मोठा निर्णय घेत डायव्हर्सिटी व्हिसा प्रोग्राम (Diversity Visa Program) अर्थात ग्रीन कार्ड लॉटरी (Green Card Lottery) तात्काळ स्थगित करण्याचे आदेश दिले आहेत. गृहसुरक्षा विभागाने (Department of Homeland Security) राष्ट्राध्यक्षांच्या निर्देशानुसार हा आदेश जारी केला असून, अलीकडील काही गंभीर गोळीबाराच्या घटनांनंतर राष्ट्रीय सुरक्षेचा धोका वाढल्याची माहिती देण्यात आली आहे.
या निर्णयामुळे अमेरिकेतील सर्वात जुना आणि वादग्रस्त मानला जाणारा स्थलांतर मार्ग प्रत्यक्षात बंद झाला आहे. ट्रम्प हे ग्रीन कार्ड लॉटरीचे कट्टर विरोधक राहिले असून, या योजनेत पात्रतेपेक्षा ‘नशिबावर’ भर दिला जातो, असा त्यांचा सातत्याने आरोप राहिला आहे. त्यांच्या मते, ही प्रणाली गुणवत्ताधारित तपासणीपेक्षा निवडीला प्राधान्य देते.
या निर्णयाची घोषणा करताना गृहसुरक्षा मंत्री क्रिस्टी नोएम (Kristi Noem) यांनी सोशल मीडियावर म्हटले की, ब्राउन विद्यापीठातील गोळीबार करणारा क्लॉडिओ मॅन्युएल नेव्हस व्हॅलेंटे (Claudio Manuel Neves Valente) हा डायव्हर्सिटी व्हिसा प्रोग्रामद्वारे अमेरिकेत दाखल झाला होता. “हा अत्यंत घृणास्पद गुन्हेगार कधीच अमेरिकेत प्रवेश करू नये, असे आमचे स्पष्ट मत आहे,” असे त्यांनी नमूद केले.
नोएम यांनी पुढे सांगितले की, 2017 मध्ये न्यूयॉर्क शहरात आयएसआयएसशी संबंधित दहशतवाद्याने हल्ला करून आठ जणांची हत्या केली होती आणि तोही डीव्ही-1 (DV-1) कार्यक्रमांतर्गत अमेरिकेत आला होता. त्या पार्श्वभूमीवर ट्रम्प यांच्या आदेशानुसार यूएससीआयएस (USCIS) ला डीव्ही-1 कार्यक्रम तात्काळ थांबवण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत, जेणेकरून भविष्यात अमेरिकन नागरिकांचे नुकसान होऊ नये.
13 डिसेंबर रोजी 48 वर्षीय पोर्तुगीज नागरिक व्हॅलेंटे याने ब्राउन युनिव्हर्सिटी (Brown University) येथे गोळीबार करत दोन विद्यार्थ्यांचा ठार मारले, तर नऊ जण जखमी झाले. दोन दिवसांनी त्याने एमआयटी (MIT) मधील नामवंत भौतिकशास्त्र प्राध्यापक नुनो एफ. जी. लुरेरो (Nuno F G Loureiro) यांचीही हत्या केली. नंतर न्यू हॅम्पशायरमधील एका स्टोरेज सुविधेत तो स्वतःच्या गोळीने मृतावस्थेत आढळून आला, ज्यामुळे अमेरिकेतील बहुराज्यीय शोधमोहीम संपुष्टात आली.
डायव्हर्सिटी व्हिसा प्रोग्रामअंतर्गत दरवर्षी सुमारे 50 हजार ग्रीन कार्ड्स लॉटरी पद्धतीने दिली जातात. या योजनेत अमेरिकेत स्थलांतराचे प्रमाण कमी असलेल्या देशांतील अर्जदारांना संधी दिली जाते, ज्यामध्ये आफ्रिकन देशांचा मोठा वाटा असतो. 2025 च्या लॉटरीसाठी जवळपास 20 दशलक्ष अर्ज आले होते आणि सुमारे 1 लाख 31 हजार अर्जदारांची प्राथमिक निवड झाली होती. मात्र, या कार्यक्रमाच्या स्थगितीचा भारतीय नागरिकांवर थेट परिणाम होणार नाही, कारण भारत गेल्या अनेक वर्षांपासून या योजनेसाठी अपात्र आहे.
