Overloaded Vehicles Toll Charges: आजपासून देशातील राष्ट्रीय महामार्गांवर प्रवास करणाऱ्या ट्रक, बस आणि इतर अवजड वाहनांसाठी नियमावली कडक करण्यात आली आहे. जर एखादे वाहन निर्धारित वजन मर्यादेपेक्षा जास्त भार वाहताना आढळले, तर सुधारित दंडात्मक शुल्क आकारले जाणार आहे. ही नवीन प्रणाली 15 एप्रिल पासून अंमलात आली असून, यांतर्गत क्षमतेपेक्षा अधिक भार वाहणाऱ्या (Overloaded) वाहनांकडून नेहमीच्या टोल दराच्या दोन ते चार पट अधिक शुल्क वसूल केले जाईल. रस्ते सुरक्षा सुधारणे आणि महामार्गांचे नुकसान टाळणे हा यामागचा मुख्य उद्देश आहे.
वजन मर्यादेत 10 टक्क्यांपर्यंत सूट; कोणाला मिळणार दिलासा?
रस्ते वाहतूक मंत्रालयाने जारी केलेल्या अधिसूचनेनुसार, प्रत्येक वाहनासाठी त्याच्या श्रेणीनुसार विशिष्ट वजन वाहून नेण्याची मर्यादा निश्चित केली आहे. मात्र, करदात्यांना आणि वाहतूकदारांना काही प्रमाणात दिलासाही देण्यात आला आहे. नियमांनुसार, जर एखादे वाहन निर्धारित वजन मर्यादेपेक्षा 10 टक्केपर्यंतच अधिक भार वाहताना आढळले, तर त्यावर कोणतेही 'अतिरिक्त भार शुल्क' (Overload Charge) आकारले जाणार नाही. मात्र, ही मर्यादा ओलांडताच दंडाची प्रक्रिया सुरू होईल.
10 ते 40 टक्क्यांहून अधिक भारासाठी दुप्पट आणि चौपट दंड
जी वाहने निर्धारित मर्यादेपेक्षा 10 टक्के ते 40 टक्के दरम्यान अधिक भार वाहताना आढळतील, त्यांच्याकडून संबंधित वजन श्रेणीसाठी लागू असलेल्या नेहमीच्या शुल्काच्या दुप्पट रक्कम वसूल केली जाईल. तसेच, अधिक गंभीर उल्लंघन करणाऱ्या वाहनांवर कठोर कारवाई केली जाईल. ज्यामध्ये 40 टक्के पेक्षा जास्त ओव्हरलोड असलेल्या वाहनांकडून नेहमीच्या दराच्या चार पट अतिरिक्त शुल्क आकारले जाईल. यामुळे जादा माल वाहतूक करणाऱ्यांवर लगाम बसणार आहे.
FASTag द्वारेच होणार वसुली; वजन केल्याशिवाय शुल्क नाही
महामार्गावरील पारदर्शकता टिकवून ठेवण्यासाठी काही महत्त्वाच्या तांत्रिक तरतुदी करण्यात आल्या आहेत. महामार्गांवर असलेल्या टोल प्लाझावर वाहनांचे वजन केले जाईल आणि वजन केल्याशिवाय कोणतेही अतिरिक्त शुल्क आकारले जाणार नाही. विशेष म्हणजे, हे अतिरिक्त भार शुल्क रोख स्वरूपात स्वीकारले जाणार नाही. ते केवळ FASTag द्वारेच कापले जाईल. ज्या वाहनांवर FASTag नाही, त्यांच्याकडून राष्ट्रीय महामार्गांच्या नियमांनुसार निर्धारित दंड आणि शुल्क आकारले जाईल.
हेही वाचा – IMF India Growth Forecast: IMF कडून भारताचे कौतुक! विकास दराचा नवा अंदाज जाहीर; पाहा काय आहे स्थिती?
'वाहन' पोर्टलवर होणार नोंद; रस्ते सुरक्षेसाठी मोठे पाऊल
क्षमतेपेक्षा अधिक भार वाहणाऱ्या वाहनांशी संबंधित सर्व माहिती आणि दंडाचा तपशील 'राष्ट्रीय वाहन नोंदणी' म्हणजेच 'Vahan' पोर्टलवर अपलोड केला जाईल. यामुळे नियम मोडणाऱ्या वाहनांचा इतिहास प्रशासनाकडे उपलब्ध राहणार आहे. या उपाययोजनेमुळे ओव्हरलोड वाहनांची वाहतूक कमी होईल, रस्त्यांचे आयुष्य वाढेल आणि अपघातांचे प्रमाण कमी होऊन रस्ते सुरक्षा सुधारेल, अशी अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.
