इराण : इंटरनेट मॉनिटरिंग ग्रुप ‘नेटब्लॉक्स’च्या माहितीनुसार, इराणमध्ये आता सलग 57 दिवसांपासून देशव्यापी इंटरनेट बंदी आहे. ही कोणत्याही देशात नोंदवलेल्या सर्वात प्रदीर्घ डिजिटल बंदींपैकी एक आहे. शनिवारी प्रसिद्ध केलेल्या एका अहवालात, नेटब्लॉक्सने म्हटले आहे की, आता 1,300 तासांहून अधिक काळ चाललेल्या या व्यत्ययामुळे देशांतर्गत संवाद मोठ्या प्रमाणात कमी झाला आहे, नागरिकांचा बाह्य जगाशी संपर्क तुटला आहे. याचा परिणाम वैयक्तिक संपर्क व आर्थिक घडामोडी या दोन्हींवर झाला आहे. या संस्थेने या बंदीचे वर्णन “इराणी लोकांचा आवाज दाबणारी” आणि वाढत्या प्रादेशिक तणावाच्या काळात कुटुंबांना संपर्कहीन करणारी घटना असे केले आहे. 28 फेब्रुवारी रोजी तेहरानवर झालेल्या अमेरिकी आणि इस्रायली हल्ल्यांच्या वृत्तांनंतर ही वीजपुरवठा बंदी लागू करण्यात आली. तेव्हापासून, इराण डिजिटल जगात मोठ्या प्रमाणावर अलिप्त राहिला आहे. यापूर्वी निरीक्षण करणाऱ्या गटांनी दिलेल्या इशाऱ्यांनुसार, सरकारने लादलेल्या पूर्वीच्या इंटरनेट नियंत्रणांच्या तुलनेत हे निर्बंध व्याप्ती आणि कालावधीच्या दृष्टीने अभूतपूर्व आहेत.
या ताज्या वीजपुरवठा खंडित होण्याच्या घटनेपूर्वी जानेवारी महिन्यातही अशीच एक वेगळी दळणवळण बंदी घालण्यात आली होती. ज्याचा संबंध मानवाधिकार निरीक्षकांनी यापूर्वी अंतर्गत अशांतता आणि सरकारी दडपशाहीची माहिती लोकांपर्यंत पोहोचण्यावर मर्यादा घालण्याच्या प्रयत्नांशी जोडला होता. जरी देशांतर्गत दळणवळणावर मोठ्या प्रमाणात निर्बंध असले तरी, इराणचे परराष्ट्र मंत्री अब्बास अराघची यांनी या प्रदेशात अनेक राजनैतिक संपर्क साधले आहेत. नुकत्याच झालेल्या पाकिस्तान दौऱ्यात, अराघची यांनी पाकिस्तानचे लष्करप्रमुख, फील्ड मार्शल आसिम मुनीर यांची भेट घेतली. निरीक्षकांच्या मते, तेहरान आणि वॉशिंग्टन यांच्यातील राजनैतिक कोंडी अधिकच गडद होत असताना ही भेट झाली. हा दौरा इस्लामाबादमध्ये कडक सुरक्षा व्यवस्थेत पार पडला. जिथे प्रमुख रस्ते बंद करण्यात आले होते. तसेच राजधानीचा उच्च-सुरक्षित रेड झोन कडक नियंत्रणाखाली ठेवण्यात आला होता. पाकिस्तानचे उपपंतप्रधान इशाक दार यांनी इराणी शिष्टमंडळाचे यजमानपद भूषवताना आनंद होत असल्याचे सांगितले. या चर्चेमुळे प्रादेशिक स्थिरता व शांततेला हातभार लागेल, अशी आशा व्यक्त केली.
Iran's 57-day internet blackout becomes world's longest nation-scale shutdown on record: NetBlocks Read @ANI Story | https://t.co/1CRc2z1rEB#Iran #InternetBlackout #NetBlocks pic.twitter.com/eLlXvf9H2q — ANI Digital (@ani_digital) April 25, 2026
हेही वाचा : Paytm वर निर्बंध, वापरकर्त्यांमध्ये संभ्रम! तुमचे पैसे सुरक्षित आहेत का? जाणून घ्या
अमेरिकेचे राजदूत स्टीव्ह विटकॉफ आणि जेरेड कुशनर यांच्यासह इतर अधिकारी इराणसोबत संभाव्य प्रादेशिक चर्चेची तयारी करत असतानाच ही राजनैतिक हालचाल होत आहे. तथापि, तेहरानने या टप्प्यावर वॉशिंग्टनसोबत थेट वाटाघाटी होण्याची शक्यता जाहीरपणे फेटाळून लावली आहे. तरीही, अमेरिकी अधिकाऱ्यांनी चर्चा सुरू ठेवण्याचे संकेत दिले आहेत. व्हाईट हाऊसच्या प्रेस सेक्रेटरी कॅरोलाइन लेविट यांनी सांगितले की, राजनैतिक प्रगती साधू शकणाऱ्या “फलदायी चर्चेची” प्रशासनाला आशा आहे. तर उपराष्ट्रपती जेडी व्हान्स यांनी नमूद केले की, यापूर्वीच्या सखोल वाटाघाटींमधून कोणताही महत्त्वपूर्ण तोडगा निघाला नाही. सध्याच्या वादाच्या केंद्रस्थानी इराणचा अणुकार्यक्रम, होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील सागरी सुरक्षा आणि इस्रायल व लेबनॉनशी संबंधित व्यापक प्रादेशिक संघर्षांवरून असलेले जुने मतभेद आहेत. इराणच्या सरकारी माध्यमांनी आग्रह धरला आहे की, जोपर्यंत तणाव कायम आहे, तोपर्यंत अमेरिकेसोबत थेट चर्चा होणे “शक्य नाही”. हा संघर्ष वॉशिंग्टनकडून वाढलेल्या लष्करी आणि आर्थिक दबावाच्या काळातच निर्माण झाला आहे. ज्यात इराणच्या तेल निर्यातीशी संबंधित संस्थांना लक्ष्य करणारे नवीन निर्बंध, तसेच या प्रदेशात अमेरिकेच्या नौदलाची वाढलेली उपस्थिती यांचा समावेश आहे. याउलट, इराणने होर्मुझच्या सामुद्रधुनीतील सागरी वाहतुकीवर निर्बंध घातल्याचे वृत्त आहे. ज्यामुळे जागतिक ऊर्जा बाजारांवर आणखी ताण आला आहे. राजनैतिक मार्गांवर ताण आल्याने आणि इराणमधील अंतर्गत संवादावर मोठ्या प्रमाणात निर्बंध असल्याने, परिस्थिती अस्थिर आहे आणि तेहरान व वॉशिंग्टन यांच्यातील औपचारिक वाटाघाटी केव्हा किंवा पुन्हा सुरू होतील की नाही, याचे कोणतेही स्पष्ट संकेत नाहीत.
