आजच्या डिजिटल युगात मोबाईल आणि लॅपटॉप ही उपकरणे आपल्या दैनंदिन जीवनाचा अविभाज्य भाग बनली आहेत. काम, शिक्षण, संवाद आणि मनोरंजन या सर्व गोष्टींसाठी आपण या उपकरणांवर मोठ्या प्रमाणावर अवलंबून असतो. त्यामुळे त्यांना वारंवार चार्ज करण्याची गरज भासते. अनेकदा सोयीसाठी काहीजण चार्जर कायमस्वरूपी विजेच्या प्लगमध्ये लावून ठेवतात. फोन किंवा लॅपटॉप त्याला जोडलेला नसतानाही चार्जर स्विचमध्येच राहतो. ही सवय क्षुल्लक वाटली तरी दीर्घकाळात तिचे काही नकारात्मक परिणाम होऊ शकतात.
चार्जर प्लगमध्ये कायम जोडलेला असेल तर तो अत्यल्प प्रमाणात का होईना, सतत वीज वापरत राहतो. या प्रकाराला ‘स्टँडबाय पॉवर’ असे म्हटले जाते. एका चार्जरमुळे वीजेचा वापर फारसा जाणवत नसला तरी घरात अनेक चार्जर किंवा इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे अशाच पद्धतीने प्लगमध्ये जोडलेली असतील, तर त्याचा परिणाम एकूण वीज बिलावर दिसू शकतो. ऊर्जा वाचवण्याच्या दृष्टीने ही बाब दुर्लक्षित करता येत नाही.
याशिवाय चार्जरच्या आतील लहान इलेक्ट्रॉनिक घटक सतत विजेशी जोडलेले राहिल्यास त्यामध्ये हळूहळू उष्णता निर्माण होऊ शकते. दीर्घकाळ असे होत राहिल्यास चार्जरची कार्यक्षमता कमी होण्याची शक्यता असते. काही वेळा चार्जर लवकर खराब होणे किंवा चार्जिंगचा वेग मंदावणे यासारख्या समस्या देखील उद्भवू शकतात.
सुरक्षेच्या दृष्टीनेही चार्जर सतत प्लगमध्ये ठेवणे योग्य मानले जात नाही. विजेचा दाब अचानक वाढणे, व्होल्टेजमध्ये चढउतार होणे किंवा शॉर्ट सर्किटसारखी समस्या निर्माण झाल्यास चार्जरचे नुकसान होऊ शकते. काही प्रसंगी तो अतिउष्णही होऊ शकतो. विशेषतः स्वस्त किंवा बनावट चार्जर वापरले जात असतील, तर धोका अधिक वाढू शकतो.
तज्ञांच्या मते, फोन किंवा लॅपटॉप चार्ज होत नसताना चार्जर प्लगमधून काढून ठेवणे ही अधिक सुरक्षित आणि योग्य सवय आहे. यामुळे वीजेची बचत होते तसेच चार्जरचे आयुष्यही वाढते. त्याचबरोबर नेहमी दर्जेदार आणि अधिकृत कंपनीचेच चार्जर वापरणेही महत्त्वाचे मानले जाते.
चार्जिंग पूर्ण झाल्यानंतर चार्जर प्लगमधून काढण्याची साधी सवय लावल्यास त्याचे अनेक फायदे होऊ शकतात. यामुळे केवळ वीजेची बचत होत नाही, तर तुमच्या इलेक्ट्रॉनिक उपकरणांची सुरक्षितताही राखली जाते. अशा छोट्या पण उपयुक्त सवयी अंगीकारल्यास आपल्या गॅझेट्सची कार्यक्षमता आणि आयुष्य दोन्ही टिकून राहण्यास मदत होते.
