सरते वर्ष2025 हे केवळ कॅलेंडरमधील फक्त एक वर्ष राहिले नाही, तर ते भारतीय महिलांच्या जागतिक विजयाची यशोगाथा (Global Success Story) बनले आहे. सिनेमाच्या चंदेरी दुनियेपासून ते काझीरंगाच्या जंगलापर्यंत आणि कॉर्पोरेट बोर्डरूमपासून ते रेसिंग ट्रॅकपर्यंत, भारतीय महिलांनी केवळ विक्रम मोडले नाहीत, तर जुन्या मानसिकतेच्या भिंतीही पाडल्या.
चला जाणून घेऊया अशा धाडसी महिलांबद्दल, ज्यांनी आपल्या कर्तृत्वाने 2025 मध्ये भारताची मान उंचावली.
1. वर्षा देशपांडे: लेकींच्या रक्षणासाठी 'यूएन'चा सन्मान
महाराष्ट्रातील सामाजिक कार्यकर्त्या वर्षा देशपांडे यांनी गेल्या तीन दशकांपासून स्त्रीभ्रूण हत्येविरुद्ध दिलेला लढा आता जागतिक स्तरावर पोहोचला आहे. त्यांच्या याच कार्याची दखल घेत 2025 मध्ये त्यांना 'यूएन पॉप्युलेशन अवॉर्ड' (UN Population Award) देऊन सन्मानित करण्यात आले. हजारो मुलींचे प्राण वाचवून त्यांनी समाजाला एक नवी दिशा दिली आहे.
2. पायल कपाडिया: कान्समध्ये ऐतिहासिक सुवर्णक्षण
भारतीय चित्रपटसृष्टीसाठी 2025 हे वर्ष सुवर्णअक्षरांनी लिहिले जाईल. चित्रपट दिग्दर्शिका पायल कपाडिया यांनी आपल्या 'ऑल वी इमॅजिन अॅज लाइट' (All We Imagine As Light) या चित्रपटासाठी प्रतिष्ठित 'कान्स फिल्म फेस्टिव्हल'मध्ये ग्रँड प्रिक्स (Grand Prix) पुरस्कार जिंकला. तब्बल 30 वर्षांनंतर एखाद्या भारतीय दिग्दर्शकाला हा मान मिळाला असून, हा पुरस्कार मिळवणाऱ्या त्या पहिल्या भारतीय महिला दिग्दर्शिका ठरल्या आहेत.
3. डॉ. अंजली अग्रवाल: 'समर्थ' भारताची निर्माती
दिव्यांगांसाठी सार्वजनिक ठिकाणे सुलभ (Accessible) बनवण्यासाठी डॉ. अंजली अग्रवाल यांनी 'समर्थ्यम' (Samarthyam) संस्थेच्या माध्यमातून मोठे बदल घडवून आणले आहेत. भारतात रस्ते, रेल्वे स्टेशन आणि इमारती दिव्यांगांसाठी अनुकूल बनवण्यामागे त्यांचा मोलाचा वाटा आहे. त्यांचे कार्य केवळ सुविधा नाही, तर दिव्यांगांना सन्मानाने जगण्याचा अधिकार देते.
4. लीना नायर: जागतिक लक्झरी ब्रँडच्या 'कॅप्टन'
कोल्हापूरची कन्या लीना नायर यांनी जागतिक कॉर्पोरेट जगतात आपली वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. जगातील सर्वात प्रतिष्ठित लक्झरी ब्रँड 'शनेल' (Chanel) च्या त्या ग्लोबल सीईओ (Global CEO) म्हणून कार्यरत आहेत. एका भारतीय महिलेने जागतिक फॅशन जगताचे नेतृत्व करणे, ही अभिमानास्पद बाब आहे.
5. जान्हवी जिंदाल: विक्रमांची राणी
केवळ 18 वर्षांच्या जान्हवी जिंदालने 2025 मध्ये चक्क 11 गिनीज वर्ल्ड रेकॉर्ड्स (Guinness World Records) आपल्या नावे केले आहेत. कोणत्याही औपचारिक प्रशिक्षणाशिवाय, केवळ यूट्यूब आणि स्वतःच्या जिद्दीच्या जोरावर तिने हे यश मिळवले. भारतात सर्वाधिक रेकॉर्ड्स करण्याच्या बाबतीत ती सचिन तेंडुलकर यांच्या नंतर दुसऱ्या क्रमांकावर आहे.
6. जयंती वेंकटेशन: निसर्गाची रक्षक
चेन्नईचे फुफ्फुस मानले जाणाऱ्या 'पल्लिकरणई मार्शलँड' (Pallikaranai Marshland) वाचवण्यासाठी जयंती वेंकटेशन यांनी आपले आयुष्य समर्पित केले आहे. त्यांच्या प्रयत्नांमुळे भारताला पहिले 'रामसर वेटलँड कन्झर्व्हेशन अवॉर्ड' (Ramsar Wetland Conservation Award) मिळाले. शहरी पर्यावरणाचे रक्षण करण्यासाठी त्यांचे काम दिशादर्शक आहे.
7. डायना पुंडोले: फेरारी ट्रॅकवर भारतीय वेग
वेगवान गाड्या आणि रेसिंग ट्रॅकवर आतापर्यंत पुरुषांचे वर्चस्व होते, पण डायना पुंडोले यांनी हा समज मोडीत काढला. आंतरराष्ट्रीय स्तरावर फेरारी रेस (Ferrari Race) करणारी ती पहिली भारतीय महिला ठरली आहे. 'फेरारी 296 चॅलेंज'मध्ये आपल्या वेगाची जादू दाखवून तिने मोटरस्पोर्ट्समध्ये भारताचा झेंडा फडकवला.
8. डॉ. सोनाली घोष: काझीरंगाची वाघीण
वन्यजीव संरक्षणात (Wildlife Conservation) नाविन्यपूर्ण प्रयोग केल्याबद्दल डॉ. सोनाली घोष यांना 'आययूसीएन केंटन मिलर अवॉर्ड' (IUCN Kenton Miller Award) देण्यात आला. हा पुरस्कार मिळवणाऱ्या त्या पहिल्या भारतीय ठरल्या आहेत. काझीरंगा अभयारण्यातील गेंडे आणि वाघांच्या संरक्षणासाठी त्यांनी केलेले तंत्रज्ञानाचे वापर महत्त्वाचे ठरले आहेत.
2025 मधील या महिला केवळ यशस्वी झाल्या नाहीत, तर त्यांनी येणाऱ्या पिढीसाठी प्रेरणास्त्रोत निर्माण केला आहे. कला, खेळ, पर्यावरण किंवा विज्ञान अशा प्रत्येक क्षेत्रात भारतीय महिला आता 'ग्लोबल लीडर' म्हणून समोर येत आहेत.
