नवी दिल्ली: मंगळवारी 10 मार्च 2026 रोजी भारतीय रुपयाने डॉलरच्या तुलनेत मजबूत सुरुवात नोंदवली. मागील व्यवहारात एक अमेरिकन डॉलर म्हणजे 92.32 रुपये या पातळीवर बंद झाल्यानंतर रुपया 40 पैशांनी मजबूत होत 91.92 या स्तरावर उघडला. कच्च्या तेलाच्या किंमतींमध्ये झालेली घसरण आणि जागतिक बाजारातील जोखीम भावना सुधारल्यामुळे उदयोन्मुख अर्थव्यवस्थांच्या चलनांना आधार मिळाला, त्याचा सकारात्मक परिणाम रुपयावरही दिसून आला.
विशेषतः ब्रेंट क्रूडच्या किंमतींमध्ये झालेली तीव्र घसरण हा रुपयासाठी महत्त्वाचा आधार ठरला. पश्चिम आशियातील तणावामुळे पुरवठा खंडित होण्याची भीती निर्माण झाली होती, मात्र नंतर तेलाच्या दरांमध्ये मोठी घट झाली. ब्रेंट क्रूडचे फ्युचर्स 10 टक्क्यांहून अधिक घसरून सुमारे 88.50 डॉलर प्रति बॅरल या पातळीवर आले. यापूर्वी भू-राजकीय तणाव वाढल्यामुळे तेलाचे दर 119.50 डॉलर प्रति बॅरल या उच्चांकाजवळ पोहोचले होते.
दरम्यान, गुंतवणूकदारांचा विश्वास वाढण्यामागे अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी केलेले विधानही कारणीभूत ठरले. एका दूरचित्रवाणी मुलाखतीत ट्रम्प यांनी इराणसोबतचा संघर्ष अपेक्षेपेक्षा लवकर संपण्याची शक्यता व्यक्त केली. या वक्तव्यामुळे तेलाच्या किमतींमध्ये समाविष्ट झालेला अतिरिक्त जोखीम प्रीमियम कमी झाला आणि जागतिक बाजारात सकारात्मक वातावरण निर्माण झाले.
कच्च्या तेलाच्या किंमती कमी होणे भारतीय अर्थव्यवस्थेसाठी सामान्यतः अनुकूल मानले जाते. भारत हा ऊर्जा आयातीवर मोठ्या प्रमाणात अवलंबून असलेला देश असल्यामुळे तेलाचे दर वाढले तर देशाचा चालू खाते तूट वाढण्याची शक्यता असते. तसेच आयातीतून होणारी महागाई वाढून रुपयावर दबाव निर्माण होऊ शकतो.
बाजारातील तज्ज्ञांच्या मते, जागतिक पातळीवर तेलाच्या किंमती वाढल्या किंवा गुंतवणूकदारांमध्ये जोखीम टाळण्याची प्रवृत्ती वाढली की चलनबाजारातील हालचाली अधिक संवेदनशील बनतात. अशा परिस्थितीत उदयोन्मुख अर्थव्यवस्थांच्या चलनांमध्ये चढ-उतार वाढण्याची शक्यता असते.
अर्था भारत इन्व्हेस्टमेंट मॅनेजर्स आयएफएससी एलएलपीचे व्यवस्थापकीय भागीदार सचिन सावरकर यांच्या मते, कच्च्या तेलाच्या उच्च किंमती उदयोन्मुख देशांच्या चलनांवर दबाव टाकू शकतात. त्याचा परिणाम परकीय पोर्टफोलिओ गुंतवणुकीवर देखील होऊ शकतो, कारण जागतिक गुंतवणूकदार डॉलरच्या तुलनेत मिळणाऱ्या परताव्याचा विचार करून गुंतवणुकीचे निर्णय घेतात.
तथापि, भू-राजकीय तणावामुळे अल्पकालीन अस्थिरता निर्माण होण्याची शक्यता असली तरी देशांतर्गत संस्थात्मक गुंतवणूक आणि घरगुती बचतींचे वाढते वित्तीयीकरण यामुळे भारतीय बाजाराला गेल्या काही वर्षांत स्थैर्य मिळण्यास मदत झाली असल्याचेही त्यांनी नमूद केले.
हेही वाचा: Farmer Loan Waiver : मोठी बातमी! शेतकऱ्यांचे मध्यम मुदतीचे कर्ज माफ होणार? अपडेट समोर
